Duitsland wil duizenden veroordeelde homo’s compenseren

Naar verwachting kunnen 5.000 mannen zeker 3.000 euro ontvangen. De Britse regering nam onlangs een vergelijkbare maatregel.

De Duitse justitieminister Heiko Maas. Foto Markus Schreiber/AP

De Duitse regering steunt een wetsvoorstel waarmee de veroordelingen van tienduizenden homo’s worden geschrapt en duizenden mannen compensatie kunnen ontvangen. Minister van Justitie Heiko Maas (SPD) stelde het voorstel op. Naar verwachting maken nog ongeveer 5.000 mannen aanspraak op de regeling.

Als het voorstel wordt aangenomen door het parlement kunnen de mannen minimaal 3.000 euro ontvangen. Daarbovenop kunnen ze 1.500 euro schadevergoeding krijgen per jaar dat ze in de gevangenis hebben gezeten.

Paragraaf 175

‘Paragraaf 175’ uit het Duitse wetboek van Strafrecht verbood “onnatuurlijk” seksueel contact, waaronder tussen mannen. Tussen 1949 en 1969, toen seksueel contact tussen mensen van hetzelfde geslacht werd gedecriminaliseerd, zijn ongeveer 50.000 mannen veroordeeld. Tot 1994 hebben nog eens 14.000 rechtszaken plaatsgevonden. In 1994 werd de leeftijdsgrens volledig gelijkgetrokken met die voor heteroseksuelen. In Nederland gebeurde dat in 1971.

Paragraaf 175 stamt uit 1871, vlak na de stichting van het Duitse keizerrijk. Tijdens de Weimarrepubliek is geprobeerd de wet te schrappen, maar door de opkomst van de nazipartij lukte dat niet. In 1935 zette het naziregime de wet juist kracht bij door hem uit te breiden naar een verbod op “onzedelijke handelingen”, waardoor niet per se fysiek contact plaats moest hebben gevonden. Duizenden homoseksuelen overleden in concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Alan Turing

Het nu gepresenteerde wetsvoorstel is vergelijkbaar met de ‘Turing Law’ in het Verenigd Koninkrijk. Onder die wet bood de Britse regering 65.000 homo- en biseksuelen, van wie 15.000 nog in leven, een generaal pardon. Zij schrapte alle veroordelingen en strafbladen, maar bood geen compensatie. Alan Turing was een bekende wiskundige die in 1952 werd veroordeeld wegens seksueel contact met een andere man. Hij pleegde twee jaar later zelfmoord.

    • Menno Sedee