Britse politicus klust bij als hoofdredacteur

Pers en politiek

De benoeming van George Osborne bij The Evening Standard wekt weerstand tegen de oude verstrengeling van pers en politiek.

Parlementslid George Osborne, vanaf mei hoofdredacteur van The London Evening Standard was minister van Financiën. Foto EPA

Hoe ziet een dag in het leven van George Osborne eruit vanaf mei? ’s Ochtends op de redactie van The London Evening Standard als hoofdredacteur een krant maken. Dan snel door naar beleggingsfirma Blackrock om voor 650.000 pond (750.000 euro) per jaar vier dagen per maand advies te geven aan het management. Na de lunch snel verder naar Westminster, om in het parlement te vergaderen met collega-Lagerhuisleden en te stemmen over een wetsvoorstel. Voor het diner geeft Osborne nog een lezing voor een tarief van 24.000 pond per uur. En voor het slapengaan werkt Osborne aan een essay over trans-Atlantische betrekkingen voor het Amerikaanse McCain Institute, waar hij Kissinger fellow is.

Druk? Zeker. Mogelijk belangenverstrengeling? Ook dat. Stel dat hij in het parlement in vertrouwen hoort dat de regering nieuwe wetgeving wil om banken aan te pakken. Sluist hij die informatie door naar BlackRock? Of zet hij het een dag later op de voorpagina van zijn krant?

Juist om die redenen groeit, sinds de bekendmaking van vrijdag, de weerstand tegen de aanstelling van Osborne als hoofdredacteur. Maandag moest Osborne zich in het Lagerhuis verdedigen. Dit is geen belangenverstrengeling, dit is „een versterking” van het parlement, vertelde Osborne zijn collega’s, die hem naar het parlement riepen om dringende vragen te beantwoorden. Ook zei Osborne dat hij niet wil aftreden als lid van het Lagerhuis omdat het de kwaliteit van besluitvorming ten goede komt als „mensen die zware ministeriële posities hebben bekleed, blijven bijdragen aan de beslissingen die wij moeten maken”.

Campagnejournalistiek

Het is geen geheim dat Osborne, die tot juli minister van Financiën was onder politieke boezemvriend David Cameron, de politieke koers van premier Theresa May niks vindt. Osborne was tijdens de campagne tegen uittreden uit de Europese Unie en vindt nu dat een harde Brexit zeer schadelijk zal zijn voor het Verenigd Koninkrijk.

Het probleem voor de gevallen minister is echter dat hij, los van zijn duurbetaalde en besloten lezingen, geen podium bezat om May uit de dagen. Het is goed mogelijk dat The London Evening Standard, tijdens de campagne voor Remain in de EU, daartoe dient. Sommige Tories vrezen voor campagnejournalistiek van Osborne.

Die redenering werd versterkt door de toespraak van Osborne op de redactie van de krant. Hij beloofde natuurlijk onafhankelijke journalistiek te bedrijven. Tegelijkertijd beloofde hij op te komen voor de belangen van Londen, aangezien The Evening Standard een stadskrant is. Londen stemde massaal tegen Brexit. De economisch uiterst belangrijke financiële sector in de stad waarschuwt voor de schadelijke gevolgen van uittreden. Sadiq Khan, de burgemeester van Londen, voert al maanden actie om te zorgen dat na Brexit buitenlanders in zijn stad welkom zijn, banen kunnen bemachtigen en economisch kunnen bijdragen. Osborne zal veel van die standpunten overnemen, juist omdat die indruisen tegen de plannen van May.

Jevgeni Lebedev, de Russische eigenaar van The Evening Standard, was glashelder. „Osborne zal als hoofdredacteur een effectievere oppositieleider zijn dan Labour onder leiding van Jeremy Corbyn”, zei Lebedev, die ook The Independent bezit. Voor Lebedev en The Evening Standard schuilt de waarde van Osborne in zijn bekendheid. The Evening Standard (oplage 900.000, 3,4 miljoen pond winst in 2016) is een gratis krant. Hoe meer aandacht en rumoer, hoe meer mensen de krant pakken. En een hogere oplage, zo denkt Lebedev, verhoogt de tarieven die adverteerders betalen.

Boris Johnson had The Spectator

De benoeming van Osborne leidde tot irritatie. Weer werd bewezen dat de Britse pers en politiek innig met elkaar verstrengeld zijn. David Cameron onderhield tijdens het afluisterschandaal bij News of the World nauwe vriendschappelijke en professionele banden met (oud-)hoofdredacteuren Rebekah Brooks en Andy Coulson.

Er zijn meer voorbeelden van journalistiek-politieke duobanen. Zo bleef Boris Johnson hoofdredacteur van opinieblad The Spectator toen hij in 2001 verkozen werd als Lagerhuislid.

De roep aan Osborne om zijn parlementszetel op te geven, zwelt aan. Een comité dat functies van oud-ministers op belangenverstregeling bekijkt, adviseerde negatief. Vooralsnog trekt Osborne zich daar weinig van aan. Een groot podium voor zijn boodschap past in de strategie. Maar de politieke functie blijft hij nodig hebben wil hij ooit weer aan de macht ruiken.

    • Melle Garschagen