VS verbieden elektronica in handbagage op vluchten uit 8 landen

Volgens de VS is de maatregel nodig om “innovatieve methoden” voor terreuraanslagen tegen te gaan. De Britten kwamen later met een soortgelijk verbod.

Foto: Kamran Jebreili/AP photo

Elektronica in handbagage worden verboden op vluchten uit acht landen met een moslimmeerderheid naar de VS. Dat geldt voor vluchten naar Amerika vanaf Kairo (Egypte), Amman (Jordanië), Koeweit City (Koeweit), Doha (Qatar), Casablanca (Marokko), Riad en Jeddah (Saudi-Arabië), Istanbul (Turkije), Abu Dhabi en Dubai (Verenigde Arabische Emiraten). De Britten kwamen dinsdag later op de dag met een soortgelijk verbod.

Amerikaanse media berichtten al eerder over het verbod, op basis van gelekte informatie van bronnen bij de overheid. Dinsdag heeft het ministerie van Binnenlandse Veiligheid de maatregel bevestigd. Volgens het ministerie is de maatregel nodig omdat terroristen “innovatieve methoden” zouden ontwikkelen om aanvallen voor te bereiden. Het ministerie verklaart:

“Terroristen probeerden al explosieven in schoenen te verstoppen in 2001, vloeibare explosieven te gebruiken in 2006, deden explosieven in printers in 2010 en in ondergoed in 2009 en 2012. In het afgelopen jaar hebben we ook aanvallen gehad op vliegvelden zoals Brussel en Istanboel.”

Al-Qaeda

De maatregelen lijken gericht tegen Al-Qaeda op het Arabische Schiereiland (AQAP). De Amerikanen kregen een tip dat die terreurgroep een aanslag zou willen plegen met vliegtuigen vanuit de Golfstaten. Twee soortgelijke aanslagen via dezelfde route werd nog in 2010 verijdeld. Toen hadden de vliegtuigen waarop de bommen geplaatst moesten worden Chicago als bestemming.

Door de maatregel worden elektronische apparaten groter dan een telefoon in de cabine verboden. Medische apparaten worden extra gecontroleerd, maar blijven toegestaan. Laptops, tablets, camera’s en draagbare DVD-spelers mogen voortaan alleen mee in het ruim vanuit de acht landen.

Verenigd Koninkrijk

Ook de Britten voeren een verbod in voor directe vluchten uit zes landen voor laptops, telefoons en tablets die groter zijn dan 16 bij 9,3 centimeter. Dat meldt een woordvoerder van premier May, aldus persbureau Reuiters. Het gaat hierbij om dezelfde naties, met uitzondering van Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Londen heeft ook Libanon op de lijst staan, de Amerikanen niet.

Negen vliegtuigmaatschappijen uit de landen vallen onder het Amerikaanse verbod: Royal Jordanian Airlines, EgyptAir, Turkish Airlines, Saudi Airlines, Kuwait Airways, Royal Air Maroc, Qatar Airways, Emirates, and Etihad Airways. Zij hebben 96 uur om het verbod in te stellen.

Twitter avatar evanchill Evan Hill The “Muslim laptop ban” will also separate journalists, activists and everyone else from their personal data and put it into unknown hands

Volgens het Witte Huis is het verbod geldig voor onbepaalde tijd. Maar vliegtuigmaatschappij Emirates, een van de vliegtuigmaatschappijen dat onder het verbod valt, zegt dat de maatregel tot 14 oktober geldt.

Reacties

De transportminister van Turkije heeft het verbod afgekeurd en wil het terugdraaien.

Twitter avatar velvetart Shabtai Gold Turkey’s transportation minister: Many travelers to US are going for business, shouldn’t be separated from their devices for long flights.

Toch verzoekt Turkish Airlines passagiers op haar site elektronische apparaten uit de handbagage te laten. Ook Egyptair heeft toegezegd de maatregel vanaf vrijdag in te laten gaan.

Volgens NRC-correspondent Guus Valk wordt er in de VS geschrokken gereageerd op het verbod:

“Velen zien het als een soort pesten van reizigers, nu het inreisverbod van Trump maar niet lijkt te lukken. Het zorgt voor net weer een extra drempel om te reizen. Ook roept het angst op tegen reizigers uit die landen.”

Inreisverbod

Volgens Valk is Trump gefrustreerd over het inreisverbod dat vorige week voor de tweede keer door rechters stop werd gezet. Dat inreisverbod werd in de eerste week van de nieuwe regering van Trump ingesteld en gold voor zeven landen met een moslimmeerderheid. Na een ruzie met Irak werd het land in de tweede versie van het verbod niet meegenomen.

Lees ook: Trump matigt zijn toon, maar niet zijn boodschap

Er zit nog steeds “een zekere willekeur” in de landen die onder dit verbod vallen, net als de landen die onder het inreisverbod van Trump vielen, zegt Guus Valk. Een aantal vliegvelden die onder het verbod vallen staan bekend om hun goede veiligheidsmaatregelen.

Andere motieven

The Washington Post en andere Amerikaanse media vermoeden dat Trump andere redenen heeft voor het verbieden van elektronica aan boord. “Drie van de luchtvaartmaatschappijen die nu worden geraakt door de maatregelen (Emirates, Etihad Airways en Qatar Airways) worden al langere tijd beschuldigd door hun Amerikaanse concurrenten van het ontvangen van enorme overheidssteun”, schrijft de krant. De bedrijven zouden al langer vrezen voor vergelding uit de Verenigde Staten. “Dit zou die vergelding wel eens kunnen zijn”, aldus The Washington Post.

Het inreisverbod van Trump ontving veel kritiek. Een argument was dat het verbod terrorisme wilde tegengaan, maar landen achterwege liet die in verband worden gebracht met terrorisme, zoals Saudi-Arabië. Het verbod op elektronische apparaten, dat ook gericht is tegen terrorisme, geldt wel voor het koninkrijk.

    • Casper van der Veen
    • Kim Deen