Opinie

Trump beschadigt presidentschap door vete met inlichtingendiensten

Het was een drieklapper, die FBI-baas James Comey liet afgaan. Kalm, maar beslist, zette Comey tijdens een openbare zitting van de commissie voor de inlichtingendiensten in het Huis van Afgevaardigden maandag de Amerikaanse president op zijn plaats.

Nee, er is geen bewijs dat toenmalig president Obama Trump Tower heeft laten afluisteren in de slotfase van de verkiezingen. Ook al beweert president Trump dat.

En ja, de FBI onderzoekt de relaties tussen de entourage van de president en Rusland. Ook al zegt de president voortdurend dat vermeende Russische connecties niets anders zijn dan ‘fake news’.

En, inderdaad, de Russen hebben geprobeerd de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingsstrijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump te beïnvloeden door haar te beschadigen en hem te helpen.

Lees ook: Donald Trumps Kremlin-connecties

De verklaring onder ede van de FBI-baas, gesecondeerd door de chef van inlichtingendienst NSA, die zei dat er óók geen bewijs was dat de Britten Trump Tower hebben afgeluisterd zoals Trump beweert, was een pijnlijk moment voor de president. Comey zei niet dat de president liegt, maar kwam akelig dicht in de buurt. Over Trumps Twitter-beschuldiging dat Obama hem liet afluisteren, zei hij: „Er zijn geen feiten die deze tweet kunnen onderbouwen”.

Het gebeurt niet elke dag dat een topambtenaar onder ede en in het openbaar lijnrecht ingaat tegen zijn president. Dat is niet goed voor het imago van Trump en slecht voor het aanzien van het ambt. In het ergste geval dreigt bij een permanent conflict tussen het Witte Huis en inlichtingendiensten een constitutionele crisis.

Of de Kremlin-kwestie nog tot meer zal leiden dan verdere afbladdering van een toch al niet zo florissant presidentschap is ongewis. Het onderzoek van Comey kan maanden duren.

Zeker is dat er talloze persoonlijke contacten zijn en zijn geweest tussen beide kampen, zoals NRC in een ragfijne graphic in kaart bracht. Maar contacten zijn er in diverse soorten. Dat tientallen mensen elkaar kennen en in het verleden zaken met elkaar hebben gedaan of daarover hebben gesproken bewijst nog niet dat er verraad is gepleegd door de entourage van Trump. Het bewijst ook niet dat Trump wist dat de Russen probeerden hem te helpen, laat staan dat het bewijst dat Trump daarom bij de Russen in het krijt staat. Vooralsnog is het een politieke thriller zonder smoking gun.

De omvang van het netwerk en het feit dat er aan Amerikaanse zijde graag en veel over wordt gelogen, voedt wel de achterdocht. Die achterdocht hangt voorlopig als een donkere wolk boven het Witte Huis.