Oud-vicepremier Noord-Ierland Martin McGuinness (66) overleden

McGuinness, een ex-strijder van de IRA, zat tot januari op zijn post, maar trok zich terug uit protest over een energieschandaal. Daarna ging zijn gezondheid achteruit.

Martin McGuinness in januari 2017 Clodagh Kilcoyne/Reuters

Martin McGuinness (66), die tot begin dit jaar de vicepremier van Noord-Ierland was, is dinsdagochtend overleden. Dat meldt de BBC.

McGuinness, een ex-strijder van de Noord-Ierse paramilitaire groep IRA, maakte eind januari bekend dat hij ernstige gezondheidsklachten had. Het werd echter nooit duidelijk wat die precies waren. Niet lang daarvoor, op 9 januari, was hij afgetreden als vicepremier uit protest over een groot energieschandaal. Hij bekleedde die post al sinds 2007. Zijn aftreden leidde tot nieuw uitgeschreven verkiezingen.

McGuinness was lid van de republikeinse partij Sinn Féin, waar hij na zijn strijdersverleden terechtkwam. Hij zat twee keer in de gevangenis voor zijn activiteiten bij de groepering, die Noord-Ierland uit het Verenigd Koninkrijk wilde hebben. In de stad Derry was hij de nummer twee van de organisatie toen in 1972 Britse soldaten daar 14 demonstrerende burgers doodschoten, op wat later bekend kwam te staan als Bloody Sunday. Toen de beweging zich in de jaren ’80 opnieuw bewapende en een aanslagpoging deed op de Britse premier Thatcher was McGuinness een sleutelfiguur binnen de leiding.

Bij welke aanslagen en ontvoeringen McGuinness precies betrokken is geweest, is nooit helemaal opgehelderd. Hij ontkende bijvoorbeeld te hebben geweten van de plannen voor een bomaanslag in 1987 in Enniskillen.

Elizabeth II

In latere jaren maakte McGuinness de transitie tot Sinn Féin-staatsman en schudde uiteindelijk zelfs de hand van koningin Elizabeth II. In de jaren ’90 was hij betrokken bij het vormgeven van de Good Friday-akkoorden, waarna Noord-Ierland stabiliseerde. McGuinness leek uiteindelijk zelfs - tot verbazing van het Britse publiek - tijdens zijn vicepremierschap een vriendschap te vormen met premier Ian Paisley van de pro-Britse DUP. “Mijn oorlog is over”, zei hij in die jaren. “Het is nu mijn taak om ervoor te zorgen dat de oorlog niet terugkeert”.

    • Milo van Bokkum