Het Wereldmuseum wordt weer van de ‘gewone Rotterdammer’

Nieuwe plannen

Het Rotterdamse Wereldmuseum moet weer meer bezoekers krijgen, na jaren van problemen. Hoe gaan ze dat doen?

Foto Rien zilvold

Rotterdam raakt een sterrenrestaurant kwijt en krijgt er een museum voor terug. Zo zou je de plannen kunnen samenvatten die de Rotterdamse gemeenteraad deze week ontvangt voor het Wereldmuseum.

In plaats van een plek voor „kapitaalkrachtig publiek uit de bovenlaag”, dat komt voor een chic restaurant op de begane grond, moet het museum weer aantrekkelijk worden voor de ‘gewone Rotterdammer’.

De Rotterdammer, zeg maar, die er vroeger naar toeging om in Het Reispaleis zijn kinderen kennis te laten maken met andere culturen en gewoonten. En die er de afgelopen jaren steeds minder vaak kwam.

Waarom moest het restaurant dicht?

Deze morgen leggen twee museumdirecteuren en een wethouder de plannen uit. Bekend was al dat het Wereldmuseum, dat wordt gesubsidieerd door de gemeente, nauw gaat samenwerken met de drie volkenkundige rijksmusea, die in 2014 zijn gefuseerd tot Nationaal Museum van Wereldculturen. Twee weken geleden werd bovendien aangekondigd dat het in 2009 geopende restaurant, dat sinds 2013 een Michelinster heeft, per 31 maart sluit.

Onvermijdelijke eerste vraag: waarom moet het restaurant dicht? Omdat, zegt tijdelijk directeur Jan-Willem Sieburgh van het Wereldmuseum, „het geen geld opleverde, maar geld kostte”. Directeur Stijn Schoonderwoerd van het Nationaal Museum van Wereldculturen: „We willen de museale functie weer vooropstellen. En het museum is er voor de hele stad, niet alleen voor de elite.” Cultuurwethouder Pex Langenberg: „Als je voor het restaurant komt, ga je meteen na de ingang de eetzaal in. Je ziet het museum niet eens.”

Onder meer die elitaire uitstraling had een dalend bezoekersaantal tot gevolg, van 56.000 in 2013 naar 42.000 in 2015. In 2020 moeten dat er weer 60.000 zijn, „nog steeds te laag, maar een realistisch getal, we rekenen ons niet rijk”, zegt Schoonderwoerd. Om dat te bereiken zal allereerst extra personeel worden aangenomen, bovenop de acht museale medewerkers van nu. Zo komen er weer collectiebeheerders en educatiemedewerkers, functies die waren verdwenen onder de vorige, op horeca en commercie gerichte koers.

Mode, design, hedendaagse kunst

Verder zal van de eigen collectie (83.000, vanaf de 19de eeuw door Rotterdammers bijeengebrachte objecten) meer worden getoond dan nu. Op termijn moet die collectie worden versterkt met eigentijdse items van mode, design, hedendaagse kunst en populaire cultuur. Ook komt er na de sluiting van het restaurant een grote verbouwing, om meer ruimte te maken voor de vaste collectie, voor wisseltentoonstellingen en om er weer een kindermuseum in te maken.

Is dat de manier om de ‘gewone Rotterdammer’ weer bij het Wereldmuseum te betrekken: ouders met kinderen aanspreken? Wethouder Langenberg: „Ja, dat lijkt me wel. Het Reispaleis was uniek, daar kwam je speciaal voor naar het museum.” Directeur Schoonderwoerd: „Ja, maar het is ook een optelsom, van tentoonstellingen, vaste collectie, educatieve activiteiten, evenementen en debatten.”

Toen vorig jaar september de samenwerking werd aangekondigd met het Nationaal Museum van Wereldculturen (geen fusie, maar een personele unie op het niveau van toezicht, bestuur en management, Schoonderwoerd wordt per 1 mei directeur), was een veelgehoord bezwaar dat Rotterdam ‘een filiaal’ zou kunnen worden. Om dat te voorkomen, nam de gemeenteraad zelfs een motie ‘Behoud Rotterdamse signatuur’ aan.

Unieke dingen

Tijdelijk directeur Sieburgh: „Ik was daar eerst ook bezorgd over, hoor. Maar de plannen met het museum die er nu liggen, hebben mij gerustgesteld.” Langenberg: „Samenwerken met een nationaal museum betekent ook dat je een solide basis hebt.” Schoonderwoerd: „Wij zouden er niet eens een filiaal bij willen hebben, dat is alleen maar extra zorg en extra werk. We gaan hier juist nieuwe, unieke dingen doen.”

Blijft over een vraag over de huisvesting, het vroegere clubgebouw van de Koninklijke Yachtvereniging dat stamt uit 1851. Is het museum niet beter af in een ander, moderner gebouw? Er zijn bijvoorbeeld plannen voor een nieuw, sociaal-cultureel centrum in Rotterdam-Zuid. Schoonderwoerd: „We staan open voor dit soort ontwikkelingen. Maar we zitten hier in ieder geval nog acht jaar. En misschien blijven we wel altijd.”

    • Gretha Pama