Waarom is het Affichemuseum in Hoorn dicht?

Huursubsidie gestopt Het Affichemuseum in Hoorn moest vorige zomer sluiten wegens een huurconflict. Begin dit jaar stopte de gemeente de subsidie. Wat ging er mis?

De tienduizenden historische affiches van het Affichemuseum liggen momenteel in opslag. Wie op de site van het Reclamearsenaal grasduint in de collectie, vindt affiches van voorlichtingscampagnes (‘ventielvrees? Wat is uw smoes om niet naar uw werk te fietsen?’), actiecampagnes (‘Zigeuners, een niet herkende minderheid’) en veel verkiezingsposters (CD: stop het anti-nederlanderbeleid ).

De collectie was jaren lang te bezichtigen op exposities in het Affichemuseum in Hoorn, maar daar lijkt een definitief einde aan gekomen. Het museum is verwikkeld in een conflict met de nieuwe eigenaar van het pand. Een conflict met meerdere rechtszaken vol verwijten en een gemeente die zich genoodzaakt zag om de maandelijkse subsidie van 2300 euro dit jaar definitief te staken.

Affiches uit de collectie van het Affichemuseum.

In het voorjaar van 2014 leek het zo rooskleurig. De Hoornse familie Bierman was een redder in de nood. Het monumentale pand in het centrum van Hoorn, vlakbij het Westfries Museum, waar het Affichemuseum zat, was toe aan renovatie, maar de gemeente wilde als eigenaar daar geen geld aan besteden. Even leek er toen al een einde aan het museum te komen. Totdat de familie Bierman het pand kocht voor 375.000 euro, met de toezegging dat het museum nog zeker tien jaar mocht blijven.

De gemeente was blij van het pand af te zijn, de familie Bierman mocht er vier woonappartementen in bouwen en het museum dacht dat de toekomst verzekerd was.

Amper drie jaar later ziet het er niet naar uit dat het museum heropent in Hoorn, en zeker niet op de oude plek in het centrum. Waar is het misgegaan?

Het conflict ontstond over de renovatie van het pand. Volgens het museum betaalde het 125.000 euro mee aan die verbouwing. Zo werden er nieuwe toiletten en een klimaatinstallatie aangeschaft. Het museum verwachtte dit geld terug te krijgen van Bierman. Toen die dat weigerde, stopte het museum met het betalen van de huur, waarop Bierman de huurovereenkomst opzegde.

Daarbovenop kwam een onenigheid over de subsidie van 168.000 euro die de familie Bierman van de provincie Noord-Holland kreeg voor het renoveren van het Affichemuseum. Het museum rekende op een deel daarvan. Tevergeefs. Hoe het verder gaat met deze subsidie nu de huurovereenkomst is opgezegd, kan de provincie nog niet zeggen.

Het museum legde het conflict over de huurovereenkomst voor aan de rechter. Half januari deed de civiel rechter in Alkmaar uitspraak: het Affichemuseum had de sluiting aan zichzelf te danken. Het was volgens de rechter de eigen keuze van het museum om nieuwe toiletten en verwarming aan te leggen, de kosten daarvan kon het niet verhalen op de eigenaar. Bovendien bleef het museum huursubsidie van de gemeente ontvangen, hoewel er een huurachterstand van ruim 25.000 euro was ontstaan.

Het affichemuseum wees telkens op afspraken die volgens de rechter echter niet zwart op wit stonden. Er lopen nu nog twee zaken in hoger beroep over het terugbetalen van de huurschuld en de ontruiming van het pand.

„Ik ben te goed van vertrouwen geweest,” zegt voorzitter van het museum Martijn Le Coultre. „Maar zo werkt het nu eenmaal voor musea in Nederland. Je bent afhankelijk van de goede trouw van anderen.” Hij beklemtoont dat het museum op dit moment bij is met de betalingen. „We hadden een huurachterstand van 25.000 euro, als je het goed voor hebt met het museum zou je toch zeggen dat die schuld in de komende jaren terugbetaald kan worden. Maar de familie Bierman niet.”

Bierman wil niet reageren op vragen van NRC.

Le Coultre verwijt de gemeente dat deze niet ingrijpt nu de oorspronkelijk afspraak dat het museum tien jaar in het pand mocht blijven niet wordt nagekomen.

Volgens wethouder Judith de Jong (Cultuur, PvdA) in Hoorn is het conflict iets tussen de familie en het museum. „Voor ons was de uitspraak van de rechter waarin het Affichemuseum in het ongelijk werd gesteld reden om de subsidie op te zeggen. We hebben het museum telkens geadviseerd om de huur te blijven betalen.”

Wethouder De Jong hoopt op een doorstart van het museum met een nieuw bestuur in hetzelfde pand. „Maar zolang er rechterlijke procedures lopen kunnen we niet beoordelen wat er gaat gebeuren.”

Museumvoorzitter Le Coultre verwacht dat het museum niet in Hoorn terugkeert, maar hij weet niet waar het dan wel met zijn collectie affiches terecht kan.