Commentaar

Een nieuwe wind waait uit Washington. En die is kil

We verzetten ons tegen elke vorm van protectionisme. Deze zin was de afgelopen negen jaar cruciaal in de slotverklaringen van de G20. Deze groep van twintig belangrijkste landen in de wereldeconomie werd prominent na de financiële crisis. Voorkomen moest worden dat, tijdens de zwaarste internationale recessie sinds de jaren dertig, de fout van destijds opnieuw werd gemaakt en landen elkaar tot de bedelstaf brachten.

De groep van twintig belangrijkste landen heeft geen formele status. Maar het is een belangrijk forum voor de uitwisseling van ideeën en het formuleren van gezamenlijk beleid. Dat de wereldeconomie niet is vervallen in protectionisme mag worden gezien als een verdienste van de gezamenlijke spelers in de wereldeconomie. Dat bovendien in 2015 een groot multilateraal klimaatakkoord kon worden gesloten, tekende de gezamenlijke wil om op te treden.

Amerikaans leiderschap heeft in deze kwesties een grote rol gespeeld, zoals ook de vrijmaking van de wereldhandel na de Tweede Wereldoorlog mede onder leiderschap van Washington plaatsvond. Die tijd lijkt nu over. Na de bijeenkomst van de G20 in het Duitse Baden-Baden blijkt nu dat de veelbetekenende zin over protectionisme het voor het eerst niet heeft gehaald in de slotverklaring. De ministers van Financiën en centrale bankiers van de rest van G20 voelden voor het eerst de nieuwe wind die uit het Washington van Donald Trump waait. En die wind is kil.

Steve Mnuchin, de Amerikaanse minister van Financiën, weigerde het staande pleidooi voor open handel op te nemen in de slottekst. En ook over het klimaat waren nu weinig woorden.

Duitsland, de gastheer van de G20, maakte voor de tweede maal dit weekeinde kennis met de confronterende houding van de nieuwe ploeg in Washington. Het bezoek van bondskanselier Merkel aan president Trump op vrijdag was al zeer ongemakkelijk. In Trumps simplistische visie op handel, waarin de winst van de een het verlies is van de ander, speelt Duitsland met zijn grote handelsoverschot per definitie vals spel.

De vraag is nu of de regering-Trump het bij woorden – of het weglaten daarvan – houdt. Er lijkt verdeeldheid tussen het kamp van handelsvertegenwoordiger Peter Navarro en dat van economisch topadviseur Gary Cohn, die juist wel voor vrijhandel is. Het kan zijn dat Mnuchin daar op de G20 zijn handen niet aan wilde branden en zijn steun voor de zinsnede heeft laten vallen tot duidelijk is wat de nieuwe handelsstrategie is. Dat geeft enige hoop. Maar het zal niet lang meer duren voor bekend is of die hoop ijdel is, of niet.