EU wil opheldering over gerommel door Braziliaanse vleesbedrijven

Vleesschandaal

Twee grote Braziliaanse vleesbedrijven worden verdacht van gerommel. De EU, een belangrijke importeur, wil opheldering.

Op meerdere plaatsen in Brazilië werden dit weekeinde mensen opgepakt vanwege ‘Operatie zwak vlees’. Foto Rodolfo Buhrer / Reuters

Kippenbouten met salmonella, rundvlees dat drie maanden na de houdbaarheidsdatum nog wordt verkocht, en bedorven varkensworsten als lunch voor schoolkinderen. Een groot corruptieschandaal rondom bedorven vlees en kip dat jarenlang opnieuw verpakt, gecertificeerd en verkocht werd, heeft in en buiten Brazilië grote paniek veroorzaakt.

De EU, VS en China, waarnaar Brazilië op grote schaal vlees en kip exporteert, eisen opheldering van de regering. Volgens de Braziliaanse federale politie kwamen in elk geval zeven containers met bedorven vlees en met salmonella besmette kip via de Rotterdamse haven Europa binnen. „We willen zekerheid of dit een incident was of structureel jarenlang gebeurde. Als Brazilië geen gezond vlees kan garanderen, zetten we de import van vlees en kip naar Europa stop”, dreigde EU- ambassadeur João Cravinho.

‘Operatie zwak vlees’, zoals het onderzoek naar de vleesfraude is gedoopt, ging afgelopen vrijdag van start met politie-invallen op zo’n tweehonderd locaties verspreid door het hele land. Drie slachthuizen zijn door de politie gesloten, 21 bedrijven worden nader onderzocht. Meer dan dertig personen werden gearresteerd onder wie medewerkers en directeuren van JBS en BRF, twee van de grootste vlees- en kipproducenten ter wereld. De bedrijven zelf ontkennen alles.

Twee jaar lang onderzoek

Twee jaar lang werd er onderzoek gedaan naar corruptie binnen de Braziliaanse vleesindustrie. De Braziliaanse vleesproducenten JBS en BRF zouden op grote schaal gezondheidsinspecteurs van het ministerie van Landbouw hebben omgekocht. Die keurden vervolgens grote partijen bedorven vlees goed. Ook werd vlees niet volgens de eisen gekoeld en was de hygiëne bij slachthuizen niet volgens de voorschriften. De omgekochte medewerkers van het ministerie ontvingen volgens de politie meer dan tienduizend euro per maand. Een deel ging naar politieke partijen waaronder de PMDB van de Braziliaanse president Michel Temer.

Om de stank van het rotte vlees te verdoezelen werden chemische producten en zuur toegevoegd, die mogelijk kankerverwekkend zijn, aldus de onderzoekers. Het rotte vlees werd onder meer verwerkt in worsten en ging naar publieke scholen waar kinderen in de pauze een lunch krijgen. Het vlees kwam zeer waarschijnlijk ook in supermarkten en slagerijen terecht en is zeer waarschijnlijk geëxporteerd naar het buitenland. Europa is de grootste afnemer van vlees en kip uit Brazilië.

Spoedberaad

EU-ambassadeur João Cravinho had zondag een spoedberaad met de Braziliaanse president Temer en zei vooraf in de Braziliaanse media dat de EU mogelijk de aanvoer van rund- en kippenvlees uit Brazilië gaat stopzetten als de Braziliaanse overheid niet met zekerheid kan aangeven dat het vlees aan de Europese gezondheidseisen voldoet.

„Onze zorg is de Europese consument. We willen weten of de partijen vlees die nu onderweg zijn naar Europa geschikt zijn voor consumptie”, zei Cravinho. Brazilië exporteert naar 150 landen, ook in de Nederlandse supermarkten ligt vlees uit Brazilië, het land is de derde grootste vleesleverancier van Nederland.

Mogelijke sancties, zoals het stopzetten van de export zijn volgens economen funest voor Brazilië. „We zijn verwikkeld in de grootste economische crisis sinds dertig jaar en het land wordt al beheerst door grote corruptieschandalen, dit is de zoveelste klap”, zegt de Braziliaanse econoom Gilberto Braga verbonden aan economisch instituut IBMEC.

Het vleesschandaal is opnieuw een smeergeldaffaire in Brazilië dat al twee jaar lang in de greep is van Operatie Lava Jato (Wasstraat) , de mega-corruptiezaak rondom semi-staatsoliebedrijf Petrobras. Ook daarbij werden grote hoeveelheden geld naar politici doorgesluisd die daarvan onder meer hun campagnes betaalden.

„Brazilië is doordrenkt van corruptie, iedereen wil zijn zakken maar vullen en wij, de gewone Brazilianen, zijn weer de dupe”, zegt kapster Silvia Costa bij de vleesafdeling van supermarkt Extra in Rio de Janeiro. Brazilianen zijn enorme vleeseters, maar net als veel landgenoten durfde Costa dit weekend geen vlees meer te kopen. „Ik eet voorlopig vis tot we meer weten. Niemand kan ons zeggen of dit vlees hier in de schappen wel goed is, ik wil geen risico lopen”, aldus de Braziliaanse.