Opinie

    • Emilie van Outeren

Formatieangst regeert na vertrek Spekman

De Haagse Stemming Vandaag komt de PvdA bijeen om de wonden te likken. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de formatie. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

PvdA-voorzitter Spekman houdt toch de eer aan zichzelf voor de partij vandaag de leden onder ogen komt. De andere fractievoorzitters hebben een weekend vrij voor het formeren maandag echt gaat beginnen. Uiteindelijk met de ChristenUnie, zo verwachten politieke insiders, maar eerst moet met GroenLinks gepraat worden. Voorkeurstemmen helpen alsnog vrouwen in de Kamer. En terwijl rechts en populistisch hebben gewonnen, vermoeden PVV-kiezers stembusfraude.

EERSTE SLACHTOFFER: Toch nog vóór de ledenraad stapte Hans Spekman gisteravond op. Althans, hij vertrekt in oktober als partijvoorzitter van de PvdA. De verpletterendende nederlaag (van 38 naar 9 zetels) wordt juist hem aangerekend vanwege een matige campagne en een onzalige lijsttrekkersverkiezing. Na moties van leden en felle kritiek van ex-Kamerleden stond ook de rest van het bestuur niet meer achter hem en besloot hij de eer aan zichzelf te houden. Spekman wil pas over een half jaar weg om het ontslag van vele partijmedewerkers in goede banen te leiden. Vandaag komt de partij in Utrecht bijeen om de wonden te likken.

Exodus: De PvdA is een soort Oostenrijk geworden, schrijft politiek redacteur Thijs Niemantverdiet, die de partij al jaren volgt. “Een klein landje met een groots verleden, en heel veel voormalige prominenten die treuren over dat wat niet meer is.” Het structurele probleem: de PvdA-kiezer sterft uit. Jonge kiezers rennen richting populisme of kosmopolitisme.

Panel: Hoewel een coalitie met GroenLinks het meeste recht aan de uitslag zou doen, verwacht tweederde van het NRC-panel een kabinet met de ChristenUnie. De Volkskrant somt op waarom die partij inhoudelijk beter past. Volgens Trouw wordt klimaat sowieso de sleutelkwestie. RTL vindt het lood om oud ijzer. In het AD doet Halbe Zijlstra alsof de PvdA ook nog prima kan regeren. Hij wil zelf graag minister van Sociale Zaken worden.

Nooduitgang: Bij een formatie zal de PvdA niet aanschuiven. Maar wie wel? Na de rechtlijnige zakelijkheid met Rutte en Samsom in 2012 keert het Binnenhof terug naar de politiek van dubbele bodems, schijnbewegingen en achterommetjes, schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus. Potentiële partners in Rutte III zijn nu al op zoek naar de nooduitgang.

Populisme: Werd het (slechte) populisme nu wel/niet verslagen? Marc Chavannes van De Correspondent telt 74 zetels (VVD, PVV, CDA, FvD) voor “een soort van smetvrees of haat jegens niet-witte burgers”. Tel 50Plus, Denk en de PvdD mee en enige vorm van populisme heeft gewoon gewonnen.

Ongeloof: Een Trumpiaanse complottheorie blijkt te leven onder PVV-stemmers. Aan het NRC-lezersonderzoek naar aanleiding van de verkiezingen deden 4.500 mensen mee, onder wie ongeveer 200 PVV-kiezers. De helft van hen blijkt de verkiezingsuitslag niet te geloven en vermoedt stembusfraude door “een links complot”. Dat de PvdA aan dit complot 9 zetels heeft overgehouden behoedt hen niet voor deze waan. For the record: de Kiesraad benadrukt dat er geen enkel vermoeden van fraude is.

INTERNATIONAAL: Ruttes eerste daad als demissionair premier is mogelijk toch zijn excuses aanbieden aan Turkije, schrijft de Volkskrant. In Rotterdam werden vorig weekend twee diplomaten afgevoerd naar het politiebureau en dat is vanwege hun immuniteit niet toegestaan. Ondertussen staat Dijsselbloems baan als eurogroepvoorzitter op de tocht, schrijft het FD.

WAT WIJ LEZEN: De Volkskrant lunchte tijdens de campagne vijf keer met Jesse Klaver bij een aftandse toko en schreef een mooi verhaal over deze “politieke crack vermomd in het lichaam van een 30-jarige”.

WAT WIJ VOLGEN: Thijs Niemantsverdriet (@thijsniemant) is vandaag bij de PvdA in Utrecht. Het speculeren over Spekmans opvolging kan beginnen.

WAT WIJ DOEN: Nieuwsbrief De Haagse Stemming gaat ook na de verkiezingen door. Vanaf volgende week verschijnt deze drie keer per week. Op dinsdag en donderdag om zeven uur ‘s ochtends, op zaterdag rond half negen. Meer inschrijvingen zijn altijd welkom, hier, dus zegt het voort.

QUOTE VAN DE DAG

“Zelf teer ik al ruim een jaar op mijn spaargeld”

Voor Thierry Baudet (FvD) is het Kamerlidmaatschap ook een welkome inkomstenbron, zo blijkt uit een interview in de Volkskrant.

    • Emilie van Outeren