Opinie

    • Emilie van Outeren

Verkennen: alternatieven belangrijk voor onderhandelingspositie

De Haagse StemmingVandaag worden de expatstemmen bekend. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de formatie. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

Mevrouw de verkenner gunt partijleiders een weekend rust en moet daarna adviseren over een formatie met GroenLinks of met de ChristenUnie. Meer smaken lijken er niet te zijn voor het ‘motorblok’ van VVD, CDA en D66. Met de komst van Baudet heeft de alt-right-beweging pas echt een stem in Den Haag, maar de partijleider zelf zorgt daar vooral voor hilariteit. Spekman geeft zich nog niet gewonnen. En niet alleen de PvdA-campagne is mislukt, ook die om jongeren naar de stembus te trekken.

MOTORBLOK: Het is logisch dat GroenLinks eerst gaat praten met de gedoodverfde coalitiepartijen VVD, CDA en D66, zei ChristenUnie Gert-Jan Segers gisteren meteen. Jesse Klaver heeft immers zetels gewonnen, hij niet. Bovendien zou de CU maar voor een minimale Kamermeerderheid van 76 zetels kunnen zorgen (en 38 in de senaat). Dissidenten en afsplitsers zijn niet uit te sluiten. VVD en CDA zouden echter liever met de minder radicale en minder onvoorspelbare ChristenUnie willen werken. Voor ieders onderhandelingspossitie is het belangrijk dat ze alternatieven hebben en niet tot elkaar zijn veroordeeld. Daarom gonzen ook scenario’s met een minderheidskabinet, een links kabinet met CDA en het motorblok plus de gruzelementen van de PvdA. Een zekerheid: formeren zal niet zo snel gaan als in 2012.

Schippers: Edith Schippers is als verkenner aangewezen en zal dan logischerwijs ook informateur en formateur zijn. Dat een vrouw dit mag doen, moeten we heel bijzonder vinden, want die zijn er na deze verkiezingen minder in de politiek. Met de voorlopige samenstelling van de Tweede Kamer daalt het aantal van 57 naar 52. Schippers is overigens zeker niet daarom geselecteerd. Ze staat bekend als een onafhankelijke geest en politiek is ze superervaren, schrijft politiek verslaggever Annemarie Kas. Ze begint maandag haar gesprekken, donderdag debatteert de nieuwe Kamer erover.

Spekman: Morgen beslissen de leden van de PvdA over het lot van Hans Spekman. De partijvoorzitter heeft niet, zoals velen verwachtten en hoopten, de eer aan zichzelf gehouden na het dramatische verlies. De afdeling Enschede heeft een motie over het vertrek van Spekman aangekondigd. Reacties van Kamerleden en bewindspersonen variëren van berustend en boos, tot ‘het ligt niet aan ons, de kiezer heeft het niet begrepen’. Groot verdriet is er bij de medewerkers van de fractie: de grote meerderheid zal hun baan verliezen.

Geslaagd: Feest was er the morning after niet alleen bij de winnaars, maar ook bij de peilers. Hun cijfers klopten niet exact, gemiddeld zaten ze er 6,5 zetel naast. Maar allemaal zagen ze de juiste electorale trends en onderschatten ze de PVV niet.

Mislukt: Ondanks stemtreinen, dancefeesten en Klavergekte lukte het niet om jongeren naar de stembus krijgen. De opkomst was met 80,4 procent hoog, onder jongeren (tot 24 jaar) was die met 66 procent lager dan in 2012.

Kamerlol: Een knappe prestatie van Thierry Baudet: zijn Forum voor Democratie is met twee zetels de enige echte nieuwkomer in Den Haag. Daar zorgt Baudet direct voor vermaak. De oogst van dag één: hij is slimmer, kan beter formeren en is niet rechts - volgens Baudet zelf dan hè. Daarnaast lijkt zijn nummer twee, advocaat Theo Hiddema niet zo heel warm te lopen voor het Kamerlidmaatschap. Enthousiasme is er wel onder de alt-right-beweging, de op internet zeer actieve, uit de VS afkomstige subcultuur van alternatief-rechts. Meer dan Wilders is Baudet hun held.

WAT WIJ LEZEN: Gedoe rond oud-bewindslieden van het CDA. Camiel Eurlings heeft in de mishandelingszaak van zijn ex-vriendin een schikking getroffen met het OM. Jan Peter Balkenende zou, met Hans Wijers (D66), commissaris moeten worden bij ING. Een ‘pikante benoeming’, want als premier had hij kritiek op zijn voorganger Wim Kok die bij ING hoge beloningen voor de top toestond.

WAT WIJ DOEN: Lezersonderzoek. Op de site van NRC kunnen lezers reageren op de verkiezingen. Zij zijn overwegend optimistisch over de uitslag (65 procent), maar dat geluid komt vooral uit GroenLinks- en D66-hoek. PVV-kiezers die meededen zijn helemaal niet blij. Bijna 90 procent voelt zich “pessimistisch” door de uitkomsten. Zorgen over de bestuurbaarheid van Nederland worden breder gedeeld. Ruim 3.000 mensen deden al mee. Ook je mening geven? Dat kan hier.

WAT WIJ VOLGEN: Vanochtend om 10.00 uur maakt de gemeente Den Haag de stemmen uit het buitenland bekend. Een recordaantal van 77.500 expats registreerde zich, maar lang niet iedereen kreeg zijn stembiljet op tijd. 50Plus hoopt nog op een stunt, want met 933 stemmen verschil met de Partij voor de Dieren is er kans op een vijfde zetel. In Benidorm en Marbella wonen vast meer bejaarden dan vegetariërs is hun redenering. Maar de kans is heel klein. In 2012 won de PvdD onder stemmers over de grens van 50Plus. De achterstand op de ChristenUnie lijkt voor beide partijen echt onoverbrugbaar.

QUOTE VAN DE DAG

“Ik had moeten knokken, strijden. Het gevoel dat je veel meer te bieden hebt en dat wilt laten zien. Maar dat was pas veel later.”

Ad Melkert over zijn - niet meer de grootste - nederlaag met de PvdA. NRC-journalist Hugo Loghtenberg was bij hem op de uitslagenavond.

    • Emilie van Outeren