Oekraïne verbiedt handel met separatisten

Handel

Hoewel steenkool uit de Donbas van levensbelang is voor hun industrie, willen Oekraïners niets te maken hebben met ‘bloedhandel’.

Activisten blokkeerden wekenlang spoorlijnen uit Donetsk en Loehansk, uit protest tegen de ‘bloedhandel’. Foto Konstantin Chernichkin / Reuters

De Oekraïense president Porosjenko heeft woensdag een officiële handelsblokkade afgekondigd tegen de separatisten in de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loehansk. Alle goederenvervoer vanuit het gebied is daarmee tijdelijk een halt toegeroepen, alleen burgers en humanitaire middelen mogen de frontlinie nog over.

Waarnemers vrezen voor verdere escalatie van het sluimerende conflict in Oost-Oekraïne, waar een hernieuwde wapenstilstand nauwelijks standhoudt. Rusland heeft woedend op de maatregel gereageerd en stelt dat Oekraïne een humanitaire catastrofe uitlokt.

President Porosjenko besloot tot de blokkade nadat de door Rusland aangestuurde separatisten eerder deze maand overgingen tot het ‘nationaliseren’ van Oekraïense bedrijven in de Donbas. Het gaat onder andere om fabrieken van Metinvest, Oekraïne’s grootste staalproducent.

Eind februari verklaarde separatistenleider Alexander Zachartsjenko dat industriële bedrijven in de separatistische gebieden zich zullen oriënteren op Rusland. Ondanks het gewapende conflict zijn steenkool, antraciet en andere grondstoffen uit de Donbas nog altijd van levensbelang voor de Oekraïense industrie en elektriciteitsvoorziening.

Maatschappelijk protest

Porosjenko reageert met de maatregel ook op groeiend protest in de Oekraïense samenleving tegen de ‘bloedhandel’ met de separatisten. Wekenlang blokkeerden Oekraïense oorlogsveteranen en nationalisten spoorlijnen uit Donetsk en Loehansk, uit protest tegen de handel in goederen en grondstoffen tussen Oekraïne en de separatistische gebieden, die ondanks het conflict nog altijd doorgang vindt. De toevoer van steenkool stagneerde door die actie, wat door heel Oekraïne elektriciteitsproblemen veroorzaakte.

Critici stelden vraagtekens bij de veteranenactie. Volgens waarnemers zou die gesponsord worden door regionale oligarchen.

De ongeveer honderd gewapende activisten konden echter rekenen op sympathie. In de West-Oekraïense stad Loetsk bezetten sympathisanten een overheidsgebouw en ook op andere plaatsen vonden gewelddadige steunbetuigingen plaats.

Het stelde Kiev voor een dilemma: toegeven aan gewapende saboteurs en een economische crisis in het oosten riskeren, of de blokkade ontruimen met boze burgers tot gevolg.

Uiteindelijk besloten de autoriteiten maandag tot dat laatste. Bij de ontruiming van de spoorwegblokkade bij het plaatsje Toretsk (ten noorden van Donetsk) werden 43 veteranen kortstondig gearresteerd.

    • Eva Cukier