Met snelheid van het licht Oranje in

Nederlands elftal

Met het selecteren van Matthijs de Ligt (17) deed bondscoach Danny Blind in de aanloop naar Bulgarije-uit een prikkelende zet.

Foto Toussaint Kluiters/REUTERS

Matthijs de Ligt „is niet mijn zoon” dus „de totale mens” achter de 17-jarige Ajax-verdediger kan Danny Blind ook niet helemaal doorgronden. Maar alleen al de reactie – „ingetogen woede, niet theatraal” – na zijn verdedigingsfout tegen FC Kopenhagen vorige week deed de bondscoach deugd.

„Ik begrijp wat daar gebeurt. Hij stond ingedraaid, dat is een vereiste voor een verdediger om bal én man te zien. Maar hij staat vast met beide benen, valt de bal niet aan. De tegenstander komt voor hem en je verliest de wedstrijd. Hij beseft dat meteen.”

Op de kostbare taxatiefout van De Ligt in Denemarken volgde donderdag een vlekkeloos optreden in de return (2-0 zege Ajax). „Dat is perfect he”, zei Blind vrijdag op de persconferentie in de KNVB-campus in Zeist. „Nu was het een leermoment, maar geen duur leermoment. Ze moeten afgestraft worden, daar leer je van. Alleen, in de eredivisie worden verdedigers meestal niet meteen afgestraft.”

Matthijs de Ligt werd vrijdag door de bondscoach, om in de terminologie van straf en boete te blijven, beloond met een uitverkiezing voor Oranje. De Abcoudenaar is erbij in de definitieve selectie voor de WK-kwalificatiewedstrijd uit tegen Bulgarije (zaterdag 25 maart) en het oefenduel in de Arena tegen Italië (dinsdag 28 maart). „Peter [Bosz, Ajax-coach] zei een paar weken geleden dat hij volgend jaar in Oranje zou staan”, zei Blind. Met een knipoog: „Toen zei ik: ik denk nog wel eerder.”

Zijn carrière gaat met de snelheid van het licht, wat vooral voor een centrale verdediger opvallend mag heten. Dartele vleugelaanvallers die als kind nog debuteren in het eerste, dat komt vaker voor – zeker bij Ajax. Maar een dragende kracht in de as van het veld, dat vergt post-adolescente kwaliteiten: rust, balans, timing, kracht, inzicht, overzicht. De jongeman – of beter: manjongen – is een opzienbarend talent in de defensie van Ajax.

Robuuste knaap

Hij, geboren op 12 augustus 1999, is een half jaar zeventien. Speelt een half jaar profvoetbal. Is de jongste aanvoerder in het Nederlands betaald voetbal, bij Jong Ajax. Kan de jongste Oranje-debutant worden in 86 jaar. Is na Clarence Seedorf de jongste doelpuntenmaker in Ajax 1. En, zomaar een feitje van databureau Opta Sports, hij is de eerste speler die jonger is dan achttien en twee keer ‘de nul’ hield in de Europa League.

Robuuste knaap, zonder meer. Maar nu al Oranje? Dat komt door blessures van Virgil van Dijk en Jeffrey Bruma en de twijfel rond de gekwetste Joël Veltman. Niet toevallig is ook de andere debutant een verdediger: Wesley Hoedt van Lazio Roma. Opvallend: drie Ajax-verdedigers (De Ligt, Kenny Tete en Nick Viergever) kregen een uitnodiging terwijl ze niet in de voorselectie zaten.

De Ligt, dampend nog na de zege op Kopenhagen, hoopte donderdagavond na de plaatsing met Ajax voor de kwartfinale van de Europa League nog vals bescheiden op een uitverkiezing voor onder-19. Hij stond daar in de catacomben in de Arena op slippers, zijn machtige benen rood van de inspanning. ,Ik wil voorzichtig zijn, en ik ben geen bondscoach, maar ik zou het wel aandurven met hem”, zei Bosz.

De Ligt is voormalig gymnasiast en opvallende geïnteresseerd in de Ajax-geschiedenis. „Hij is een echte Ajacied en blijft het liefst nog lang bij de club”, zei zijn mentor Barry Hulshoff, verdediger in het gouden Ajax van de jaren zeventig, onlangs tegen Voetbal International.

„Samen met zijn ouders, die Matthijs met beide benen op de grond houden, ondersteun ik hem waar nodig. Ik hoef geen geld te verdienen aan Matthijs, maar gun hem net zo’n mooie loopbaan als ik had.”

Real Madrid

Blind, geregeld bezoeker op Ajax-jeugdcomplex De Toekomst, volgt De Ligt al langer. „Ik zie hem vaak op de maandagavond”, doelde de bondscoach op Jong Ajax in de eerste divisie. „Goed, dan speel je niet tegen Real Madrid, begrijp ik ook wel. Maar je ziet bij hem de kwaliteiten, dat liet hij donderdag zien tegen een tegenstander op behoorlijk niveau. Hij ziet wanneer hij positioneel wel of niet moet instappen, is agressief als het moet. Maar dat zien jullie ook wel.”

De selectie van De Ligt had – bedoeld of onbedoeld – meteen effect op de zuurgraad rond Oranje. Het gekwakkel van het nationaal elftal, zo recent nog, voelde als een vage herinnering aan iets dat in een ander tijdperk plaatshad. Chagrijn verdreven door de prikkelende selectie van een 17-jarige topverdediger in de dop. In reactie op de vaststelling van een verslaggever dat De Ligt de jongste debutant in 86 jaar kon worden, daagde gekend voetbalfeitenkenner Blind de vragensteller uit. „Wie was die voorganger dan?” Stilte.

Blind: „Ik weet het wel hoor.”

Stilte.

Blind: „Nee joh, ik heb ook geen idee.” [Het was Mauk Weber, die op 14 juni 1931 debuteerde.]

Dat is allemaal prettig, zoals het geregeld niet zo prettig was rond Blinds ploeg in opbouw. 2016 werd afgesloten met een afzichtelijke zege op Luxemburg (3-1). Inmiddels is het voorjaar aangebroken, speelt Memphis Depay zijn wedstrijden – en hoe – bij zijn nieuwe club Olympique Lyon, heeft de Italiaanse nummer vier Lazio Roma met Stefan de Vrij en Hoedt een Hollands verdedigingsduo, scoort Bas Dost erop los bij Sporting Lissabon en zit het Arjen Robben alweer even fysiek mee – afkloppen.

Hoop gloort in de aanloop naar Bulgarije-uit, wat eigenlijk de enige serieuze krachtmeting is in deze tweede seizoenhelft (alleen in juni nog thuis tegen Luxemburg in de WK-kwalificatiepoule). Eind augustus gaat het er vervolgens weer om spannen richting de play-offs om WK-kwalificatie. En dan – dan pas – is Matthijs de Ligt net achttien jaar oud geworden.

    • Bart Hinke