‘Met deze Turkse consul valt niet te werken’

Escalatie Welke lessen moet Rotterdam trekken uit de ‘Turkijerel’? Het ging er in de gemeenteraad donderdag hard aan toe.

De publieke tribune van de Rotterdamse gemeenteraad tijdens het bij vlagen felle ‘Turkijedebat’ donderdag.
De publieke tribune van de Rotterdamse gemeenteraad tijdens het bij vlagen felle ‘Turkijedebat’ donderdag. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

„Over de consul ga ik niet”, zei burgemeester Ahmed Aboutaleb donderdag tijdens een urenlang, bij vlagen zeer venijnig gemeenteraadsdebat over de spanningen in zijn stad in de Turkse gemeenschap. Maar hij was helder en hard in zijn oordeel over het optreden van de Turkse consul-generaal Sadin Ayyildiz afgelopen zaterdag: met deze man valt niet te werken. Dat heeft Aboutaleb ook aan de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken laten weten. „En ik verwacht dat hij daar iets mee doet.”

De consul had tegen hem gelogen, had verzuimd te helpen het internationale conflict te voorkomen, en hield zich ten slotte onbereikbaar, zodat de zaak verder escaleerde. En dat was opzettelijk, zei Aboutaleb. „We zagen drie, vier auto’s van begeleiders van de consul aankomen bij het consulaat met armen vol Turkse vlaggen om die daar uit te delen.”

Leefbaar Rotterdam wil dat het consulaat uit de stad vertrekt, zei fractievoorzitter Ronald Buijt donderdag. Juist in Rotterdam zijn de integratieproblemen van Turkse Nederlanders groot, zei hij, „en deze consul gooit alleen maar olie op het vuur”.

Mogelijk, zei Aboutaleb, maar het consulaat is belangrijk voor de 50.000 Turkse Rotterdammers in de stad. „Ze bieden een belangrijke service, zoals het opvragen van aktes, het geven van geboortebewijzen, noem maar op.”

Integratie

Donderdag debatteerde de Rotterdamse gemeenteraad urenlang over ‘de Turkse kwestie’. Daarbij draaide de discussie, met over en weer felle verwijten, om de vraag of de geëscaleerde demonstratie zaterdag bewees dat de integratie van Turkse Nederlanders „deels, grotendeels, of geheel” is mislukt en dat zij rechtstreeks bevelen uit Ankara opvolgen – de stelling waarmee Leefbaar-fractievoorzitter Buijt het debat opende.

Of hadden de incidenten zaterdag niets met integratie te maken, en dreef juist de vijandige houding van partijen als de PVV en Leefbaar de Turkse Nederlanders in de armen van Erdogan? Dat laatste betoogden GroenLinks, NIDA, PvdA en SP, wat ze op gesis en verontwaardigde geluiden uit de Leefbaarfractie kwam te staan. „Er stonden misschien duizend Turkse Rotterdammers bij het consulaat, maar er zaten er 49.000 thuis op de bank”, zei PvdA-fractievoorzitter Leo Bruijn. „Zijn die dan ook niet goed geïntegreerd?” Buijt antwoordde dat het juist die houding was, dat „wegkijken”, die de PvdA zoveel electorale schade had toegebracht.

Intimidatie

De vraag wanneer een Turkse Nederlander nou precies goed geïntegreerd is, bleek te ingewikkeld voor de raad. Volgens D66 en VVD ging het er ook niet zozeer om hoe vaak Rotterdammers naar Turkse televisiezenders kijken, maar welke druk er vanuit Turkije komt om in de pas te lopen. Hier in Nederland geen kritiek durven geven op Erdogan, omdat je bang bent dat je familie in Turkije dan wordt opgepakt, dat is het probleem, volgens deze partijen.

Een schrijnend voorbeeld van de invloed van deze „lange arm van Ankara” was de aankondiging donderdag dat CDA-raadslid Turan Yazir zich voorlopig terugtrekt uit de politiek. Turan Yazir staat sinds de publicatie deze zomer van lijsten met ‘Gülen-aanhangers’ te boek als vijand van Ankara, en wordt voortdurend geïntimideerd en bedreigd, zei CDA-fractievoorzitter Sven de Langen. Nu is hij in een Turkse krant met naam en foto genoemd als aanstichter van het geweld tegen de Turken afgelopen zaterdag, waarna de bedreigingen toenamen.