Kiezer moest soms wachten, maar kon altijd stemmen

Stembiljettentekort

Gemeenten hadden niet gerekend op zo’n hoge opkomst. Dus ging in Nijmegen een stembiljet onder het kopieerapparaat.

Het dit jaar reuzegrote stembiljet.

In het stadhuis van Nijmegen ging woensdag een stembiljet onder het kopieerapparaat. Vijftig kopieën rolden eruit. Ze gingen hup, met een nietje erdoor, regelrecht naar de kiezer. De ambtenaren van het stadhuis moesten wel, er was een tekort aan formulieren. Net als in Utrecht, Den Haag, Gouda en Waterland reden busjes met dozen stembiljetten door de stad om ze te herverdelen onder de stembureaus. Zo’n hoge opkomst hadden veel gemeenten niet verwacht.

De oorzaak van het tekort blijft gissen, zegt een woordvoerder van de gemeente Nijmegen. De verdeling van biljetten over de stembureaus baseert de gemeente van oudsher op de opkomstpercentages bij eerdere verkiezingen. Bij de drukker waren ditmaal zo’n 135.000 stembiljetten besteld voor circa 140.000 kiesgerechtigden. Genoeg, benadrukt de woordvoerder. Maar tegen de avond bleek het vooral op de stembureaus in het centrum drukker te zijn dan gedacht.

Drie van de 83 stembureaus kwamen in de problemen. Mensen moesten wachten op de aanvoer van nieuwe biljetten of werden doorverwezen naar een andere locatie.

„Een beetje amateuristisch”, noemt een woordvoerder van de Kiesraad de oplossing van het stadhuis in Nijmegen om het kopieerapparaat aan te zetten. Maar het mag, zolang de opmaak van het biljet dezelfde is.

De Kiesraad wijt het tekort aan stembiljetten op meerdere plaatsen aan de mogelijk sinds 2009 om binnen de gemeentegrens overal te kunnen stemmen. Extra service voor de burger, maar het maakt het lastig te voorspellen hoeveel biljetten nodig zijn per stembureau. Voorschriften zijn er niet. Gemeenten bepalen zelf hoeveel stembiljetten ze inkopen, ook het type potloodje kan per gemeente verschillen.

En zo kwamen in Den Haag tien van de 272 bureaus stembiljetten tekort. De opkomst, 76 procent, was 7 procent hoger dan vier jaar geleden. Mensen hebben moeten wachten tot nieuwe dozen per busje arriveerden vanuit het distributiecentrum in Scheveningen. In een enkel geval werden de biljetten per taxi gebracht. „Daar zat altijd een ambtenaar bij”, verzekert de woordvoerder. „Het zijn geen ijslollies.” Ook burgers die na negen uur nog in de rij stonden, zegt hij, hebben uiteindelijk hun stem kunnen uitbrengen. De gemeente heeft na 21.00 uur in totaal nog 107 stemmen genoteerd.

Ook in het enige stembureau van Ilpendam was er een doosje te weinig. Er waren 1.200 stembiljetten voor 1.396 stemmers. „Een verschilletje” beaamt de woordvoerder. Uit andere dorpskernen zijn toen biljetten opgehaald met de elektrische dienstauto. „Ja ja, we zijn wel groen hier hoor.”

    • Freek Schravesande