Recensie

London Spy is liefdesverhaal vermomd als spionagethriller

Spion in de kast

Geheimen en leugens in de tv-serie London Spy, maar de liefde overwint alles. Vanaf maandag te zien op NPO 2.

Op een brug over de Thames in het ochtendgloren, ontmoet magazijnjongen Danny, net terug uit de nachtclub, de frisse nerdy jogger Alex die bij een investeringsbank werkt. Hun liefde duurt acht maanden, dan verdwijnt Alex en komt de magazijnjongen terecht in een smerig complot van de geheime dienst.

De titel van de BBC-serie London Spy (2015) – te zien op Netflix en vanaf maandag op NPO 2 – doet vermoeden dat dit een doorsnee spionagethriller is. Maar hoewel de basisingrediënten er allemaal in zitten, wil schrijver Tom Rob Smith (Child 44), iets anders vertellen. Sterker nog, juist de spionage-clichés – de jacht op een wereldschokkende uitvinding, een groot complot – zijn de zwakke plekken van deze serie.

Dit is vooral een liefdesverhaal. Danny is een romantische arbeider, die liefde en vriendschap zoekt in een groezelige wereld van snackseks en drugs. Het keurige, eenzame upper class genie Alex is beter met cijfers dan met mensen. Hij kent niets anders dan zijn werk. De klassentegenstelling wordt vermengd met hart versus hersens, open boek versus gesloten oester. Seks als machts- en genotsmiddel versus seks uit liefde.

Het gaat over geheimen en leugens, en het langzaam ontdekken hoe het werkelijk zit, net als in alle spionageseries, maar hier gaat het vooral over de persoonlijke consequenties van het bedrog. In hoeverre kan een mens zijn geliefde kennen? En als de geliefde heeft gelogen over wie hij is, was de liefde dan ook een leugen? Of is er in die liefde een eeuwige kern die onaantastbaar is? Verder is het een verhaal over ouders en kinderen. De leugenachtige, onderdrukkende macht komt hier niet alleen van de diepe staat, maar ook van de ouders, wat veel griezeliger is.

Sterk is de serie vooral in sfeer- en karaktertekening. We zien een koud en donker Londen, door regisseur Jacob Verbruggen (The Fall, The Bridge) mooi gevangen in trage shots, waarin het contrast tussen de wereld van Danny (Ben Whishaw) en van Alex (Edward Holcroft) maximaal wordt uitgewerkt. In lange, verstilde scènes kunnen de acteurs hun personages uitdiepen. De twee mooie jonge acteurs worden geflankeerd door twee oudere acteurs: Jim Broadbent als de vaderlijke vriend, en Charlotte Rampling als de harde moeder.

Danny moet het allemaal ontdekken, vechtend tegen alle goedgeklede, koele types met hun onleesbare gezichten – „that great British reserve”. De serie laat ook zien hoe kwetsbaar homoseksuelen zijn in Engeland – vroeger, maar eigenlijk nog steeds. Tegelijk dienen ze hier als de menselijke rebellen die in opstand komen tegen de koude wereld van macht en controle.