Opinie

    • Hubert Smeets

Hoe het anti-Kiev-kamp alsnog dramatisch verloor

Het in Nederland omstreden associatieverdrag met Oekraïne speelde bijna geen rol in de campagne. Ratificatie zal vanzelf gaan, denkt Hubert Smeets.

Een filiaal van de Russische Sberbank in Kiev. Op stickers staat: bank van agressor. Foto Sergei Supinsky/AFP

De Nederlandse tegenstanders van de soevereine staat Oekraïne hebben een jaar later alsnog verloren. Woensdag haalden de partijen, die een jaar geleden fel tegen het politieke handelsakkoord met Oekraïne waren, circa 27,5 procent van de stemmen. Ruim een halvering ten opzichte van het referendum in april vorig jaar. Toen behaalden ze 61,1 procent. Wat je noemt een „vernietigende nederlaag”, zoals Aleksej Melnikov de uitslag donderdag beschreef bij het kritische radiostation Echo Moskvi.

Zeker, Oekraïne was geen thema. Maar het anti-Kievkamp, dat het onafhankelijke land in 2016 tot de „Russische invloedssfeer” rekende of andere verheven bezwaren had, zweeg nu opzichtig. Geen woord van Jort Kelder (bezwaard om de pluimveehouderij in Oekraïne), Pepijn van Houwelingen en Arjan van Dixhoorn (die het plebisciet zagen als opmaat naar een Nexit) of Bart Nijman alias Van Rossum (scheldkanonnier van Geen Stijl). Ook de partijleiders Wilders (13 %), Roemer (9%), Thieme (3%), Roos (0,5%), Monasch (0,1%) en Dijkgraaf (0%) waren onhoorbaar. Maar één anti-Oekraïner liet het er niet bij zitten: Thierry Baudet, de elitedoder die mede dankzij de strijd tegen Kiev in het parlement komt.

Wat betekent dit? Allereerst dat de referendumwinnaars te lamlendig waren de strijdbijl weer op te graven. Dat ook Roemer het erbij liet zitten, bewijst hoe ver de SP nu is afgedreven van haar aartsvaders uit de marxistisch-leninistische oersoep.

Belangrijker is het internationale effect van hun nederlaag. De dag voor de verkiezingen sprak ik journaliste Katja Trifonenko van de Oekraïense tv-zender 112. Haar laatste vraag: wat betekent de stembusgang voor het associatieverdrag? Het antwoord staat nu vast: dat gaat door.

Rutte won in Holland. Verenigd Europa won in Holland. Europees Rusland won in Holland.

In een doorwrochte analyse voor de Oekraïense nieuwssite Liga waarschuwt anticorruptie-activist Aleksandr Snidalov voor mogelijke CDA-chicanes, maar de kans lijkt klein dat Sybrand Buma, terwijl hij met Mark Rutte onderhandelt over een regeerakkoord, via senator Ben Knapen in de Eerste Kamer dreigt met een stem tegen ratificatie van het verdrag.

Roman Fedjoek schreef daarom in zakenblad Delovaja Stolitsa: „Hoewel Rutte nooit op de lijst stond van pleitbezorgers van de Oekraïens-Europese integratie, is hij erin geslaagd de schade van het anti-Oekraïense referendum – dat, niet zonder steun van Rusland, was georganiseerd door plaatselijke freaks – te beperken tot een minimaal verlies voor Oekraïne.” Wie wil weten hoe Oekraïners dit zien, kome zaterdagavond naar de Melkweg in Amsterdam. Daar treedt Okean Elzi op, een band in eigen land zo groot als U2, ook met een bevlogen zanger en niet toevallig verboden in Rusland.

Ook in Moskou haalde de daar toch echt zieltogende liberale ‘grachtengordel’ adem. Onder de kop ‘Poetinisten verpletterd in de slag om Nederland’ bejubelde Melnikov de „aftocht” van het Kremlin uit Nederland. „Rutte won in Holland. Verenigd Europa won in Holland. Europees Rusland won in Holland.”

Zij het dat hij wel pleitte voor een langere adem. Want Rutte heeft volgens Melnikov slechts een „tactische overwinning” behaald. Verstandige scepsis. In Oost-Europa flemen ze vaak met het gezegde dat „de hoop als laatste sterft”, maar ze weten nog veel beter dat alleen de macht telt.

    • Hubert Smeets