Dreigende taal VS tegen Noord-Korea

Begroting VS De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken bezoekt Zuid-Korea. Intussen beperkt president Trump zijn armslag sterk.

Foto Lee Jin-man/Reuters

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rex Tillerson, stond vrijdag rug aan rug met één van de grote internationale uitdagingen die hem en president Donald Trump te wachten staan. Op zijn reis door Azië bezocht Tillerson de gedemilitariseerde zone tussen Noord- en Zuid-Korea. Pal aan één kant van het smalle niemandsland stond hij met zijn gezelschap tegenover gespannen Noord-Koreaanse soldaten.

Donderdag had de politiek onervaren oud-oliemagnaat Tillerson verklaard dat de pogingen van de afgelopen twee decennia om Noord-Korea tot rede te brengen, hebben gefaald. „Diplomatieke en andere pogingen van de laatste twintig jaar om Noord-Korea tot het punt te brengen dat ze hun kernwapenarsenaal terugbrengen, zijn mislukt”, aldus Tillerson in Tokio. „Het is duidelijk dat een nieuwe benadering noodzakelijk is.”

Bekijk hieronder de toespraak die Tillerson donderdag gaf:

Tillerson bezoekt Zuid-Korea op een moment van hoogspanning. Noord-Korea schroeft de dreiging van zijn kernwapenprogramma steeds verder op. Ook doet het steeds vaker proeven met raketten. In reactie hierop plannen de VS en Zuid-Korea een gezamenlijk raketschild, het THAAD, een strategie die in Noord-Korea en ook China met irritatie wordt bekeken.

Kortom: Noord-Korea is één van de grootste crisishaarden die de regering Trump wacht, zodat alle instrumenten uit de diplomatieke gereedschapskist van pas kunnen komen. Deze week werd duidelijk dat het Witte Huis wil inzetten op maar één daarvan. Uit Trumps donderdag naar het Congres gestuurde begrotingsvoorstel blijkt dat hij het ministerie van Buitenlandse Zaken fors wil uitkleden. In ontwikkelingshulp, diplomatie, bijdragen voor de VN en initiatieven voor samenwerking gaat het mes, terwijl Trump de defensiebegroting verhoogt met 54 miljard dollar. Daarvan is 1 miljard bestemd voor het nucleaire arsenaal van de VS. Trump zet dus in op hard power, en minimaliseert soft power.

‘America First-doctrine’

Het voorstel, voor het fiscale jaar 2018 dat komende september begint, is nog niet meer dan dat. Het is in het Congres ook in Trumps eigen partij met grote scepsis ontvangen en het zal, ook door Democratisch verzet, nog danig worden bijgesteld. Maar het laat de rol van Amerika in de wereld zien die Trump en zijn naaste adviseurs voor ogen staat: een land dat, in overeenstemming met Trumps ‘America First-doctrine’, communicatie met de rest van de wereld alleen ziet in termen van militair machtsvertoon. „In deze gevaarlijke tijden is deze aan publieke en nationale veiligheid gewijde begrotingsblauwdruk een boodschap aan de wereld”, schreef Trump in de inleiding bij zijn voorstel. „Een boodschap van Amerikaanse kracht, veiligheid en vastberadenheid.”

Lees ook: Trump wil de Amerikaanse overheid uitkleden – op defensie na

Veel Republikeinen bezorgd

Al zijn er ook die vinden dat er nog meer geld naar Defensie moet, veel Republikeinen zijn bezorgd over deze eenzijdige benadering. Senator Marco Rubio zei bijvoorbeeld dat veel op het buitenland gerichte programma’s die Trump wilde schrappen „integraal onderdeel vormen van onze nationale veiligheid”.

Eerder stuurden 120 gepensioneerde generaals een protestbrief naar het Congres. Een overheid die alleen in het leger investeert, zal eerder geneigd zijn naar militaire oplossingen te kijken, schreven ze: voor wie alleen een hamer heeft, wordt elk probleem immers een spijker. De officieren haalden de huidige minister van Defensie James Mattis aan, die in 2013 als topmilitair zei: „Als je Buitenlandse Zaken niet volledig financiert, heb ik meer munitie nodig.”

Dat minister Tillerson veel minder diplomatieke armslag overhoudt, kan hem in een regio als Oost-Azië nog opbreken. Door de recente afzetting van de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye is de regio, die vooral door het onvoorspelbare optreden van Noord-Korea toch al weinig stabiel was, in nog grotere onzekerheid beland. Tillerson en Trump moeten samenwerken met de nieuwe president, die de Zuid-Koreanen over een paar maanden kiezen. Favoriet is vooralsnog de liberaal Moon Jae-in, die juist een dialoog met Noord-Korea nastreeft. Ook is hij – anders dan Park – tegenstander van plaatsing van het THAAD-raketschild op Zuid-Koreaans grondgebied. De samenwerking met de VS zou door opschorting hiervan dus in zwaar weer kunnen belanden.

In Zuid-Korea zette Tillerson op krachtige taal in, die militaire actie niet uitsloot: „Als ze de dreiging van hun wapenprogramma’s opschroeven naar een niveau waarvan wij geloven dat het vraagt om actie, ligt die optie zeker op tafel”, aldus Tillerson.

Bekijk hieronder de video waarin Tillerson zegt dat de optie van militaire actie op tafel ligt:

    • Maartje Somers