Deel PVV-aanhang zegt: die uitslag, die kan niet kloppen

NRC lezersonderzoek

De VVD was om 21.00 uur de overwinning al aan het vieren. Hoe kan dat? Want in Nijmegen waren de stembiljetten op en konden mensen niet stemmen.

Foto Remko de Waal/ANP

Het is een opvallend geluid in het lezersonderzoek dat NRC naar aanleiding van de verkiezingsuitslag organiseerde: iets klopt er niet aan de uitslag.

Tientallen deelnemers, vooral PVV-stemmers, zeggen stembusfraude te vermoeden. Op sociale media lijkt de beschuldiging eveneens te broeien. De Kiesraad herkent de geluiden, zegt een woordvoerder, maar kan nog niet zeggen of er dit jaar meer geruchten over fraude zijn dan normaal.

PVV-gemeenteraadslid in Den Haag Elias van Hees zegt op Twitter ook honderden reacties te hebben ontvangen over mogelijke stembusfraude. Hij zegt geen bewijzen te hebben en gaat ervan uit dat het niet klopt, maar roept mensen met vermoedens van fraude wel op melding te maken bij de politie. De politie zegt desgevraagd geen reden te hebben aan te nemen dat er dit jaar meer dan gebruikelijk geklaagd is over de stembusgang.

De reacties doen denken aan de samenzweringstheorieën die de Amerikaanse president Donald Trump de wereld in hielp. Als hij niet zou winnen, zei hij voor de verkiezingen daar, dan zou hij de uitslag misschien niet accepteren.

Kiezers zeggen het gek te vinden dat de VVD al om 21.00 uur de overwinning aan het vieren was (dat was net na de eerste exitpoll, waaruit bleek dat de VVD de grootste partij zou worden). Hoe kan het dat de stembiljetten op waren in verschillende kieslokalen? En moesten we met de hand tellen zodat een berg stemmen ongezien in de prullenbak kon verdwijnen?

Sommige mensen zien ook de (afgeslagen) DDOS-aanval op de Stemwijzer als aanwijzing voor een links complot, anderen wijzen op ‘linkse stemmentellers’ die kiezers zouden hebben bedreigd. Voer voor de geruchten is bovendien de situatie in Nijmegen, waar woensdagavond kortstondig de stembiljetten op waren en mensen mogelijk niet hebben kunnen stemmen.

De Kiesraad zegt de geruchten tegen te zijn gekomen. Het tellen van de stemmen woensdagavond was openbaar, klachten over de stembusgang konden bij de stembureaus worden ingediend en een proces-verbaal van de stembureaus ligt ter inzage op elk gemeentehuis.

Aan het NRC-lezersonderzoek deden tot vrijdagavond zo’n 4.500 mensen mee. Van deze mensen stemden er ongeveer 200 op de PVV. Bijna de helft van hen vermoedt dat er sprake is van fraude.

In een eerder versie van dit artikel stond dat de Kiesraad geen reden heeft aan te nemen dat de stembusgang niet goed is verlopen. Dat klopt niet, omdat de Kiesraad feitelijk geen controleorganisatie is van de stembusgang en alleen uitspraken kan doen over de uitslag.