Foto Bram Budel

‘Bij FNV geen gebrek aan democratie’

Han Busker, Voorzitter FNV

Als enig kandidaat werd Han Busker voorzitter van de FNV. ‘Het kabinet moet zich richten op mensen, niet op multinationals’.

De eerste werkweek van de nieuwe FNV-voorzitter Han Busker (56) had beter gekund. De twee partijen die het dichtst bij de vakbond staan, SP en PvdA, verloren opgeteld dertig Kamerzetels. Verder leidde Buskers eerste kranteninterview tot ophef. Hij zou in de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers willen snijden - wat de FNV vervolgens „uit de context gerukt” noemde. In Den Haag blikt Busker terug op de verkiezingen.

Op wie heeft u gestemd?

„Op iemand die van de FNV naar Den Haag is gegaan. U mag ervan uitgaan dat ik aan de linkerkant zit.”

Op Gijs van Dijk van de PvdA? Uw voorganger Ton Heerts was ook oud-Kamerlid van die partij.

„Ik ben slapend lid van de PvdA.”

Hoe verklaart u de ruk naar rechts?

„Ik heb daar geen duidelijke verklaring voor. Ik denk dat onzekerheid wel een grote rol speelt, zoals over werk.”

Aan de onderkant van de arbeidsmarkt gaan veel banen naar goedkopere Oost-Europeanen. Een deel van uw achterban stemt nu PVV omdat hun banen worden ‘afgepikt’.

„Wat wij juist horen, is dat mensen geen concurrenten, maar weer collega’s willen zijn. Ze willen niet meer dat werkgevers hen onderling laten concurreren op arbeidsvoorwaarden. Neem het voorbeeld van IKEA-transporteurs die voor 300 euro loon per maand moeten werken. Dat kan toch niet, zeggen Nederlandse collega’s.”

Dan heeft u truckers met een groot hart gesproken. Veel zijn gewoon boos op Roemen, Bulgaren, Polen.

„Dat gevoel snap ik heel goed, zeker als je je baan verliest. Daarom zeggen wij: gelijk loon voor gelijk werk. We moeten het tij keren, anders gaat er een verkeerd sentiment ontstaan.”

Werkgeversvoorzitter Hans de Boer heeft gezegd: met het nieuwe kabinet wordt het heel lastig om sociale akkoorden met vakbonden te sluiten.

„Wat ons betreft zou elk kabinet behoefte moeten hebben aan draagvlak voor besluiten. En daar kunnen wij een rol in spelen. Tegen Hans de Boer zeg ik: gooi geen deuren dicht, maar zet ze open. Mocht het onverhoopt niet lukken, dan kunnen we altijd verder kijken en dan nodig ik u ook uit.”

Hans de Boer wilde al „een kopje koffie of een bescheiden biefstukje” met u nuttigen. Is dat al gebeurd?

„Een kopje koffie hebben we al gedronken. Dat is goed, want je moet altijd weten hoe de ander in de wedstrijd zit. Wij gaan er van uit, en dat zou ook de agenda van het nieuwe kabinet moeten zijn, dat we gaan voor het welzijn van de mensen.”

Denkt u dat een toekomstig centrumrechts-kabinet maatschappelijk verschillen echt gaat verkleinen?

„Wij zullen ze daar in ieder geval op attenderen. Het is voor ons heel belangrijk dat we een stabiel land hebben, waarin iedereen mee kan doen en iedereen de aandacht krijgt die ze nodig hebben. We willen een kabinet dat zich richt op de mensen, niet op de multinationals. Mensen merken nog niet veel van het aantrekken van de economie, dat moet veranderen.”

Wordt de FNV meer activistisch?

„Als het nodig is, gaat dat zeker gebeuren. Dat zullen we niet laten.”

U werd zelf vorige week met 97 procent van de stemmen gekozen, maar u was ook de enige kandidaat. Dat doet nogal Noord-Koreaans aan. Wat vindt u van de kritiek op het gebrek aan democratie binnen de FNV?

„Ik wijs u er even op dat wij op 11 mei een nieuw bestuur gaan kiezen, dus gebrek aan democratie is er niet binnen de FNV. Dat ik alleen kandidaat was, was niet een keuze van mij, maar de uitkomst van een proces dat leidde tot mijn kandidatuur. Ik heb ook gewoon campagne gevoerd, vooral om te laten zien dat ik de geschikte kandidaat-voorzitter zou kunnen zijn.”

Ook als u geen campagne had gevoerd, dan was u het nog geworden.

„Nee, want leden konden ook nee zeggen. Als meer dan de helft nee had gezegd, dan was er nooit een formele benoeming gekomen.”

Het nieuws dat u wilt snijden in de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers werd direct tegengesproken. Maar u heeft wel degelijk gesproken over de afbouw van fiscale voordelen.

„Laat één ding helder zijn: wij gaan nooit akkoord met maatregelen die de inkomenspositie van onze leden, ook zzp’ers, verslechteren. Wij willen dat de tarieven voor zzp’ers omhoog gaan om een gelijk speelveld te krijgen.”

In plaats van fiscaal voordeel moeten opdrachtgevers meer betalen?

„Ja, als ze een zelfstandige inhuren.”

Uit vrije wil zullen opdrachtgevers hun tarieven niet zo snel verhogen. Bent u voor verplichte tarieven voor zzp’ers in bepaalde sectoren?

„Het zou best handig zijn om voor sommige elementen collectieve afspraken, zoals minimumtarieven, te maken. Net zo denk ik over tijdelijke contracten, uitzendkrachten of payrollers. Wat ons betreft, moet je flexibel werk ietsje duurder maken. Vast is de norm, voor flex betaal je een plus.”

Wat gaat u anders doen dan Heerts?

„Ik ben Ton Heerts niet, dus ik ga denk ik bijna alles anders doen. Ik vind het belangrijk dat wát we doen ook wordt gedragen door onze FNV-sectoren en onze leden. In dit werk moet je voeling houden met de samenleving, met wat gebeurt binnen bedrijven. Ton deed dat waarschijnlijk ook, maar ik doe dat op mijn manier. Mijn agenda kan niet alleen een Haagse agenda zijn. Als ik vijf dagen per week naar Den Haag rijd, dan doe ik het niet goed.”

    • Eppo König