Recensie

Break Free: eerbetoon aan gestorven durfallen

Zap

Het tweede seizoen van de serie over jonggestorven wereldreizigers lijkt op basis van de eerste aflevering beter te worden dan seizoen 1. ‘Break Free’ geeft inzicht in deze tijd.

‘Break Free’ (BNN) over Rianne Brouwer (1993-2012).

Al na een aflevering ontstaat de indruk dat het tweede seizoen van Break Free (BNN), over jong gestorven wereldreizigers, vooruitgang heeft geboekt ten opzichte van de een jaar geleden uitgezonden debuutserie.

Het zit hem in kleine dingen. Opnieuw horen we popmuziek uit de playlist van de hoofdpersoon, maar nu zien we linksonder in beeld een icoontje met titel en artiest, net als op Spotify. Het voordeel dat jonge backpackers, ook als ze niet in de media werkzaam zijn, overal digitale sporen achterlaten, is optimaal benut, maar het is goed dat te presenteren in de originele vormgeving. Rianne Brouwer (1993-2012) hield aanvankelijk ook een blog bij over haar reis naar Zuidoost-Azië, maar dat is snel gestopt. Ze had zo veel nieuwe indrukken te verwerken, en moest ook nog feestvieren (‘genieten’ is een modern gebod). Dan schiet de verslaggeving aan het thuisfront er wel eens bij in.

Sterk aan de nieuwe serie is de nadruk die regisseur Geertjan Lassche legt op dezelfde overdaad aan ervaringen bij de nabestaanden die de reis nog eens overdoen, dit keer voor een televisiecamera. Je voelt daardoor beter hoe belangrijk het was voor de 18-jarige Rianne om Bakkum te verlaten en de wijde wereld in te gaan, in zekere zin juist de familiebanden losser te maken.

Het is een weerkerend gegeven in de verhalen over zulke pioniers, die het risico van avontuur met de dood moesten bekopen. Meestal hadden ze gewoon pech, je loopt nu eenmaal meer risico in tropische, onbekende streken dan op een uitgaansavond in Nederland, maar het verschil is gradueel. Voor de familieleden, die toch al hun bedenkingen hadden, is het voordeel van zo’n initiatiereis echter pas goed voor te stellen als je hem zelf ook maakt.

Lassche maakt vaak documentaires over mensen die risico’s durven nemen. Op de achtergrond speelt nogal eens mee dat ze een (innerlijke) strijd moeten leveren met het milieu waar ze uit voortkomen.

Veel minder belangrijk voor dit format is de reconstructie wat er nu precies gebeurd is. Dat is in de media normaliter het eerste en het enige waar naar gevraagd wordt, vaak ook op aandringen van de wanhopige ouders: hoe kon dit gebeuren?

Rianne (18), een ondernemende krullenbol en lachebek, werd in een bungalow in de binnenlanden van Laos dood in bed gevonden, innig verstrengeld met haar nieuwe Australische vriend Alex (22). Ze lagen daar al een dag of drie, toen ze ontdekt werden, dus was er weinig gelegenheid meer tot een autopsie.

Er worden in Break Free drie hypothesen geopperd: bedorven medicijnen na een ongeluk met een quad, een vergiftigde insectenspray of drugs. Moeder Ingrid, die met zuster Laura de reis overdoet, weet zeker dat Ri nooit drugs zou hebben gebruikt. Daar was ze immers fel tegen.

Los van de vraag hoe goed ouders hun kinderen kennen, als het om gebruik van substanties gaat, doet de oplossing van het raadsel er niet veel toe. Waarschijnlijk was er geen opzet in het spel en dus lost beantwoording van een eventuele schuldvraag ook al weinig op.

Waar de nabestaanden veel meer aan hebben is doorleefd begrip van de behoefte van hun dochter om het allemaal eens heel anders te doen, en hoe prettig het voelt om je vrij te wanen, vrij van je afkomst, je nationaliteit, je wortels. Een belangrijk inzicht in deze tijd. En mooi om monumentjes op te richten voor de durfallen.