Verkenner Schippers: onafhankelijk en zeer ervaren

Profiel Demissionair minister Edith Schippers loopt al jaren mee in Den Haag. Dat zal van pas komen bij haar rol als verkenner, net als haar goede band met Mark Rutte.

Schippers bij het ministerie van Algemene Zaken. Foto ANP / Martijn Beekman

Ze staat bekend als onafhankelijke geest en politiek is ze superervaren. De Tweede Kamer heeft donderdagmiddag minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) aangewezen als verkenner. VVD-leider Mark Rutte had haar benoeming aan de andere twaalf fractievoorzitters voorgesteld en die hebben daar unaniem mee ingestemd.

Schippers gaat vanaf volgende week maandag in gesprek met alle fractievoorzitters om hun eerste wensen over de formatie te inventariseren. Op volgorde van grootte komen de voorzitters van de Tweede Kamerfracties bij haar langs en vertellen ze haar hoe zij het formatieproces voor zich zien. Volgende week woensdag is dan haar deadline voor een schriftelijk verslag, zodat de nieuwe Tweede Kamer op donderdag over haar bevindingen kan debatteren.

Steunpilaar van Rutte

Schippers loopt al jaren mee in Den Haag, ze is al sinds het eerste kabinet-Rutte in 2010 minister van Volksgezondheid. Daarvoor zat ze in de Tweede Kamer voor de VVD, vier jaar lang ook als vicefractievoorzitter onder Rutte (van 2006 tot 2010). Samen met hem deed ze ook de onderhandelingen voor het eerste kabinet-Rutte, met het CDA en de PVV als gedoger. Voor die formatieonderhandelingen heeft de VVD dit keer fractievoorzitter Halbe Zijlstra op het lijstje staan.

Het staat niet vast - zoals niets in een formatieproces - maar logisch zou het wel zijn dat de Tweede Kamer hierna Schippers als één van de informateurs benoemt. De vorige keer, in 2012, ging dat met verkenner Henk Kamp ook zo.

Met de complexe puzzel die deze formatie zal zijn, is haar politieke ervaring hard nodig. En polderen, dat kan ze. Het is Edith Schippers geweest die ervoor heeft gezorgd dat de stijging van de zorgkosten afgelopen jaren is afgeremd. Zij kwam in 2014 met de zorgakkoorden, waarin de maximale stijging van de uitgaven lagen vastgelegd. Ze maakte er afspraken over met zorgverzekeraars, ziekenhuizen en artsen- en patiëntenorganisaties.

Ze is het niet altijd met Rutte eens

Haar verhouding met Mark Rutte is goed – zij vertelt Rutte waar het op staat, ook als ze het niet met hem eens is. Schippers vindt bijvoorbeeld dat het te hard werken is onder Rutte; zij was voor méér bewindspersonen in het kabinet. Iets waar Rutte tegen is: hij ziet een hoge werkdruk als middel om zijn mensen prioriteiten te laten stellen. Waarschijnlijk lost dit probleem zich in de formatie van het komende kabinet vanzelf op. Want hoe meer partijen in het kabinet, hoe hoger waarschijnlijk ook het aantal ministers en staatssecretarissen.

Schippers vindt, óók anders dan Rutte, niet dat de VVD de PVV van Geert Wilders zou moeten uitsluiten van samenwerking. In de Volkskrant zei ze eind 2015: “Ikzelf vind dat ik met iedereen om de tafel moet zitten. Ik zie niet in waarom ik de PVV moet uitsluiten en de SP niet.”

Schippers stond zelf dit keer niet meer op de kandidatenlijst voor de VVD. Of ze opnieuw in zou zijn voor een ministerschap, heeft ze open gehouden. De afgelopen campagne is ze bij de VVD niet zó veel in beeld geweest, alleen over het eigen risico in de zorg (385 euro per jaar) heeft ze zich duidelijk uitgesproken. Ze zei in een interview met NRC:

“Als je vraagt: ‘Wilt u gratis ijs?’, dan zegt iedereen: ‘Nou, hartstikke lekker’. Ik vind dat te veel partijen doen alsof zorg gratis is. Dat zou ik ook wel willen, maar ergens moet iemand betalen.”

    • Annemarie Kas