’s Nachts durft CDA ineens te hopen op 20-plus zetels

CDA

Met bescheiden vreugde viert het CDA zijn winst van zes zetels. Die groei kan er zelfs toe leiden dat de partij de een na grootste wordt.

CDA-Kamerleden Mona Keijzer (links) en Madeleine van Toorenburg op de CDA-avond in De Remise, Den Haag. Foto LEX VAN LIESHOUT/ANP

Even na middernacht, als 10 procent van de stemmen is geteld, knalt het los bij het CDA: de tweede partij. Het is de beloning voor 4,5 jaar oppositievoeren en voor een goede campagne waarin alles op zijn plaats leek te vallen, met name buiten de Randstad.

Pieter Omtzigt, de nummer 4, slaat de hand voor de mond. Hugo de Jonge, wethouder in Rotterdam, stokt in zijn verhaal. De kaart kleurt in het noorden weer groen, waar het in 2012 PvdA-rood werd.

Tot die tijd was de sfeer nog ingetogen in de voormalige tramremise in Den Haag, waar de partij bijeen is. Het CDA leek op winst af te koersen, maar niet op de 20-plus zetels waarop was gehoopt. Mooi vond iedereen, maar ergens knaagde het.

Want tot afgelopen weekeinde zat het CDA juist in een opwaartse stroom. Bij afwezigheid van PVV-leider Geert Wilders in de debatten en bij het eerste tv-debat ook VVD-lijsttrekker Mark Rutte kon Sybrand Buma zich profileren als premierskandidaat. En toen kwam de ruzie met Turkije en toonde VVD’er Rutte zich een staatsman.

Het CDA moest van ver komen. In 2010 verloor de partij 20 van haar 41 zetels, in 2012 bleven er nog maar 13 over. Dat was toen het vijfde verlies op rij voor een partij die tot dan toe altijd een factor van belang was geweest.

Maar sindsdien gaat het bij elke verkiezing – gemeente, Europees parlement, Provinciale Staten – steeds wat beter. De partij hervond haar stem, haar eigen geluid.

„De weg omhoog is gevonden”, zegt Mona Keijzer, de nummer twee. „Dit is hoopgevend”, zegt senator Elco Brinkman. „Dit is bijna 50 procent erbij”, zegt Raymond Knops, de nummer zes. En CDA-partijleider Sybrand Buma zegt ,,ontzettend trots” te zijn: ,,Vier jaar geleden hadden we geen idee hoe verder, we zaten in zo’n diep dal. Ik ben dolblij.”

Buma: links én rechts in coalitie

In een toespraak zegt Buma: „Het CDA hoort vanavond bij de winnaars.” En: „Juich maar voor jezelf.” Het duurde toen nog een paar uur voor dat juichen echt van harte ging.

Een coalitie zonder de christen-democraten zal moeilijk worden. De partij is immers in de Eerste Kamer de grootste oppositiepartij. „Deze uitslag is reden om met anderen te gaan praten”, zegt Buma. Een toekomstige coalitie zal volgens hem links én rechts bevatten.

Maar de partij heeft ook haar les geleerd van 2010, van de gedoogcoalitie met VVD en PVV. Dat werd het CDA nog lang nagedragen. Op de vraag of hij na vier jaar oppositievoeren klaar staat om te mee te regeren, antwoordt Buma ook: „Alleen als wij voldoende van onze plannen kunnen realiseren.”

    • Titia Ketelaar