Oeroude aardkorst leek op moderne oceaanbodem

Oerkorst

De aardkorst van de jonge aarde bestaat niet meer. Maar in oud Canadees gesteente blijken de sporen ervan nog terug te vinden.

2,7 miljard jaar oude continentale korst is nog te vinden aan de Hudsonbaai in Canada. Foto Rick Carlson

Voor het eerst hebben geologen een glimp opgevangen van de primitieve continentale aardkorst, zoals die er zo’n 4,3 miljard jaar geleden uitzag. Canadese onderzoekers, onder leiding van Jonathan O’Neil, publiceren in Science van vrijdag een artikel waarin ze concluderen dat de oerkorst meer weg had van huidige oceanische korst dan van continentale korst zoals we die nu kennen.

De onderzoekers baseren hun conclusies op stenen die ze verzamelden in het noordoosten van Canada, waar de Nuvvuagittuq Greenstone Belt aan de oppervlakte ligt. Dat is een van de oudste stukken continentale aardkorst, een zogeheten kraton. Kratons hebben over het algemeen een ouderdom van zo’n 2,7 miljard jaar.

Her en der zijn er op aarde wel losse mineralen (zirkonen) gevonden van ruim 4 miljard jaar oud. Maar de huidige ontdekking is interessant, omdat de onderzoekers gesteente-monsters hebben onderzocht over een gebied van tientallen kilometers. Ze bestuderen dus het kraton zelf, in plaats van individuele mineralen.

De onderzoekers bestudeerden in de 2,7 miljard jaar oude rotsfragmenten isotopen van neodymium. Een van die isotopen, Nd-142, komt daar in opvallend lage concentraties voor. De afwijkende Nd-142-signatuur van de stenen duidt erop dat ze meer dan 4 miljard jaar geleden zijn ontstaan, in het prille begin van de aarde.

Naderhand zijn die stenen onder invloed van hoge druk en temperatuur ‘herwerkt’ tot granodioriet (een soort graniet). Volgens O’Neil en zijn collega’s moet het granodioriet zijn gevormd uit een magnesiumrijke oerkorst van zo’n 4,3 miljard jaar oud. Die primitieve korst leek juist door het magnesiumrijke karakter veel meer op onze huidige oceanische korst dan op continentale korst.

    • Gemma Venhuizen