Voor het eerst in 14 jaar weer Europees voetbal in april voor Ajax?

Europa League

Ajax wil zich in de return tegen Kopenhagen plaatsen voor de kwartfinale. Maar de frisheid van het najaar is er op het oog wel af.

Nick Viergever ligt verslagen op de grond na het verlies in de Europa League tegen Dnipro Dnipropetrovsk in 2015. Foto Peter Dejong/AP

Weinig tergt een voetbaltrainer meer dan op te merken dat zijn selectie conditioneel gemankeerd is en daarbij de suggestie te wekken dat dit het gevolg is van zijn trainingsmethoden. Peter Bosz begreep „totaal niks” van de vraag van een verslaggever, die woensdagmiddag opperde dat harder trainen gedurende het seizoen wellicht de huidige conditionele tekortkoming had kunnen voorkomen.

„Harder trainen is zo’n kreet van iemand die er geen kaas van gegeten heeft”, reageerde Bosz in de persconferentie daags voor de return tegen FC Kopenhagen in de achtste finale van de Europa League. „Het gaat er om dat je op het juiste moment de juiste dingen doet.”

Zoals veel trainers in Nederland hangt Ajax-coach Bosz de ‘periodiseringsleer’ van inspanningsfysioloog Raymond Verheijen aan. Blessurepreventie en frisheid staan voorop, met als belangrijkste oogmerk dat een ploeg het hele seizoen ‘fit’ is en niet instort als de prijzen verdeeld worden. In grove lijnen: minder vaak hard trainen, veel rust tussendoor.

Duidelijk is dat Ajax het de voorbije weken moeilijk had toen met Kasper Dolberg en Hakim Ziyech twee sterren van de eerste seizoenshelft vervaagden en uiteindelijk eerder deze maand tegen FC Groningen puntenverlies moest worden genoteerd.

Lees ook: Ajax wacht lastige return tegen Kopenhagen.

Daarvoor al had Bosz spits Dolberg al vier dagen naar Denemarken gestuurd voor een mini-vakantie. Spelmaker Ziyech vroeg na Groningen-uit zelf om rust en werd vorige week gepasseerd voor Kopenhagen-uit. Er is donderdagavond één speler die in ieder geval rust heeft, maar dan geheel onvrijwillig. Aanvoerder Davy Klaassen is geschorst na zijn grote mond tegen de scheidsrechter in Kopenhagen.

Hoe dan ook is de conclusie gerechtvaardigd dat de frisheid van het najaar er – op het oog – wel af is. Bosz perst veel uit zijn selectie en rouleert weinig, tot frustratie van deze en gene bankzitter afgelopen maanden. Vermoeidheid? „Je moet heel goed analyseren waar het aan ligt. En dan zie je dat wij heel vaak in de tweede helft het verschil maken. Tegen FC Twente bijvoorbeeld komen we in de eerste helft niet uit de verf. De tweede helft gaan we er overheen. Dan is er dus geen fysiek probleem.”

Ziekenboeg

De ziekenboeg is bovendien momenteel leeg, op wat kleine klachtjes na. En om de fysieke staat van Ajax op te hangen aan het tijdelijk uitrangeren van twee spelers voert ook te ver. De uitgebluste Ziyech (die komende zondag 24 jaar wordt) heeft bij FC Twente fysiek geen stappen gemaakt in de voorbije twee seizoenen dat hij daar voetballend uitblonk. „Daar heeft hij een periode gehad van: ik wandel wel terug”, zei Bosz daar onlangs over in gesprek met NRC. „Dat kan hier niet.”

Lees ook ons interview met Peter Bosz: ‘Ik wil niet spelen met een speler zoals ik was’.

En de Deense spits Dolberg is pas 19 jaar, mist nog inhoud en hobbelde aan het begin van zijn eerste seizoen in de A-selectie in de achterhoede bij alle conditionele tests. Bosz, woensdag: „Moeten wij hem dan twee dagen extra het veld over jagen zodat zijn conditie verbetert? Ik kijk daar anders tegenaan.”

Ziyech wordt nu geconfronteerd met de vereisten van voetbal in de (Nederlandse) top, net als Ajax in zijn geheel mogelijk de gevolgen gaat ervaren van een loodzwaar voorjaar. Daarvoor moet donderdagavond wel eerst Kopenhagen opzijgezet worden in de Amsterdam Arena, na een 2-1 nederlaag die Ajax opliep in Denemarken vorige week. Dan wachten de kwartfinales van de Europa League, zowaar een prestatie van enig formaat.

Het is Bosz’ voorganger Frank de Boer nooit gelukt. De treurige balans is dat Ajax na 2011 in de knock-outfase in Europa alleen twee keer Legia Warschau versloeg – in 2015 en vorige maand. Tegen Kopenhagen lonkt nu de kans om die weinig imposante reeks in Europees voetbal een einde te maken. Volgens Bosz kan Ajax „niet hoger springen, we zijn niet fysiek sterker. Maar we kunnen wel beter voetballen. Daarmee moeten we het verschil maken.”

Europees in april

Plaatsing voor de kwartfinale tegen Kopenhagen zou eigenlijk een tamelijk normale prestatie zijn die, gênant genoeg, tegelijkertijd een doorbraak zou betekenen. Voor het eerst in veertien jaar speelt Ajax dan weer Europees in april, iets dat na de kwartfinale Champions League van 2002/03 niet meer is gebeurd. Ter vergelijking: AZ haalde in de voorbije dertien seizoenen vier keer minimaal de kwartfinale van de UEFA Cup (Europa League). PSV kwam nog tot drie keer de kwartfinale UEFA Cup en twee keer minimaal de kwartfinale Champions League na 2003.

‘Zelfs’ FC Twente schaarde zich nog eens bij de laatste acht in de Europa League, voorjaar 2011, en verloor prompt vier punten voorsprong op Ajax in de twee wedstrijden na de kwartfinaleduels tegen Villarreal. Ajax werd op de slotdag kampioen door FC Twente in een onderling duel te verslaan.

De belasting van een Europees programma door de week is een terugkerend onderwerp. Onderzoek van de eerder aangehaalde inspanningsfysioloog Verheijen toonde aan dat minder dan drie dagen rust na een (Europese) wedstrijd dramatische gevolgen heeft voor prestaties in de competitie. In die zin heeft een eventuele uitschakeling voor Ajax donderdag tegen Kopenhagen ook weer z’n voordeel. De returns van de Europa League-kwartfinales zijn drie dagen voor de eredivisietopper PSV-Ajax, een mogelijk sleutelduel in de titelstrijd.

Lekker weertje

Nog even over Frank de Boer: in zijn zes lentes als coach van Ajax verloren zijn elftallen in de maanden maart, april en mei slechts twee keer in de eredivisie. Een bijzondere statistiek die berust op meerdere verklaringen: voetbalpatronen die waren ingesleten in het laatste deel van het seizoen, volwassenwording van toegevoegde jeugdspelers en gewenning van elders aangetrokken neo-Ajacieden. Misschien ook wel het lekkere weertje.

Een andere verklaring kan zijn dat de Ajax-elftallen van De Boer in de slotmaanden van de competitie nooit serieus belast werden met een dubbel programma, hoogstens met een verdwaalde bekerwedstrijd. Twee keer moest Ajax in het tijdperk-De Boer nog eens in maart op pad in Europa: tegen Spartak Moskou (2011) en Dnjepr Dnjepropetrovsk (2015).

Tegen Kopenhagen valt voor Ajax dus donderdagavond veel eer behalen. Een dubbel programma krijgt de ploeg op de koop toe.

    • Bart Hinke