In Amsterdam neemt GroenLinks de plaats van de PvdA in

Verkiezingen

Amsterdam is net Nederland. De PvdA verliest zwaar, GroenLinks wint fors. En er gingen ook nog meer mensen naar de stembus.

Stemmen in de A'damtoren aan het IJ Olaf Kraak / ANP

Nee, een PvdA-bolwerk is Amsterdam na deze week beslist niet meer te noemen. De partij die bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 nog veruit de meeste stemmen kreeg in de hoofdstad – ruim een derde – kwam woensdag slechts tot een magere 8,4 procent. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag, zoals die bij het ter perse gaan van deze krant bekend was. De stemmen bij 457 van de 466 stembureaus waren toen verwerkt.

Eensgezind zijn de voormalige PvdA-kiezers niet geweest bij de keuze van een nieuwe partij. In de oude ‘PvdA-stadsdelen’ Zuidoost (waar in 2012 meer dan de helft van de stemmen naar de PvdA ging), Centrum, West en Oost werd GroenLinks de grootste partij, zij het met een veel kleiner aandeel van de stemmen dan de PvdA in 2012 behaalde. In Nieuw-West is Denk met een vijfde van de stemmen de meest geliefde partij. In Noord is dat de PVV (15,7 procent), terwijl de mensen in stadsdeel Zuid overwegend op de VVD zijn blijven stemmen.

Lees ook over de verkiezingsuitslag in Rotterdam: Voorbode van tumult volgend jaar?

Nieuwkomers Denk en Artikel 1 kregen samen 10 procent van de stemmen in Amsterdam – meer dus dan de PvdA. Opvallend is de populariteit van Artikel 1 is in stadsdeel Zuidoost. Ruim 11 procent van de stemmen ging daar naar de partij van Sylvana Simons.

Grote winnaar in Amsterdam is GroenLinks; „WHOOOHAAA!”, twitterde de Amsterdamse fractievoorzitter Rutger Groot Wassink. De aanhang verviervoudigde ten opzichte van 2012, naar bijna 20 procent.

Lees ook: Nieuw-West stemt niet meer op de PvdA, maar op Denk

Hoe zit het met de populariteit van D66, SP en VVD, de partijen die de Amsterdamse coalitie vormen? D66, de winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014, won ten opzichte van de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Maar de aanhang van de landelijke vertegenwoordiging van D66 is in Amsterdam nu wél kleiner dan die van GroenLinks. Coalitiepartners VVD en SP verloren iets ten opzichte van 2012. De SP ging in Amsterdam iets harder achteruit dan landelijk, D66 won iets minder.

De opkomst was ditmaal met 76,3 procent een stuk hoger dan in 2012 (69,9 procent). In Amsterdam komen in verhouding altijd minder mensen stemmen dan landelijk, maar het verschil wordt minder, zegt Jeroen Slot van het gemeentelijke Bureau Onderzoek, Informatie en Statistiek. Dat komt door de veranderende bevolkingssamenstelling: het aandeel rijke, hoogopgeleide mensen neemt toe.

Tussen de grote steden groeien de verschillen, met aan de ene kant Rotterdam en Den Haag (conservatief) en aan de andere kant Utrecht en Amsterdam (progressief). In Rotterdam en Den Haag werd de VVD de grootste partij, en Denk groter dan de PvdA. In Utrecht werd D66 de grootste. Hoogopgeleiden en jongeren, zegt Slot, hebben traditioneel een voorkeur voor linkse partijen.

    • Mirjam Remie