De overheid drastisch inkrimpen, maar fors inzetten op defensie

Begrotingsvoorstel Trump

Congres zal plannen Amerikaanse president bijna zeker ingrijpend wijzigen.

Donald Trump tijdens een bezoek aan Orlando, Florida. Washington zet zich schrap voor zijn begrotingsvoorstel.

Wetenschappelijk onderzoek. Huisvesting. Het milieuagentschap EPA. De publieke omroep. Gezondheidszorg. Voedselhulp. Rampenbestrijding.

Ambtenaren in Washington zetten zich schrap voor het begrotingsvoorstel dat president Trump deze donderdag naar het Congres stuurt. Trump wil het defensiebudget met 54 miljard dollar verhogen. De meeste andere onderdelen van de federale overheid wil hij juist drastisch inkrimpen. Wat tot nu toe naar buiten kwam over het plan van Trump en zijn naaste adviseurs wijst erop dat Trumps topstrateeg Steve Bannon, die zei dat hij de „bureaucratische overheid wil afbreken”, bij het opstellen van Trumps eerste begroting veel invloed had.

Het voorstel is de opmaat tot een nieuwe reeks schermutselingen in het Congres – niet alleen tussen Republikeinen en Democraten, maar ook tussen Republikeinen onderling. Maar het is onwaarschijnlijk dat het Congres Trumps plannen accepteert zonder vergaande wijzigingen aan te brengen. Het plan staat ver af van de Republikeinen in het Congres. De sociale programma’s Medicare, Medicaid en Social Security, waar veel van Trumps kiezers van afhankelijk zijn en die samen met de rente op de staatsschuld zo’n tweederde uitmaken van de overheidsuitgaven van 4.000 miljard dollar in het komende fiscale jaar, laat hij ongemoeid. Republikeinse begrotingshaviken als Paul Ryan, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, vinden juist dat hierop als eerste moet worden bezuinigd.

Maar Trump maakt andere keuzes. De ‘historische stijging’ (9 procent) van de defensie-uitgaven wil hij bekostigen met bezuinigingen die de Democraten zien als een aanval op grote delen van de Amerikaanse overheid. Zo wil hij het Environmental Protection Agency, dat onderzoek doet naar milieu- en klimaatverandering, inkrimpen met 20 procent en het ministerie van Volkshuisvesting met 14 procent.

Een presidentieel begrotingsvoorstel is een blauwdruk; het Congres beslist hoe de pijn wordt verdeeld. Maar het stuk toont waar de regering heen wil. In lijn met zijn ‘America First’-doctrine wilde Trump de budgetten van Buitenlandse Zaken en USAID (ontwikkelingshulp) met maar liefst 37 procent korten, maar dat stuitte op een storm van protest in Trumps eigen partij. Senator Lindsay Graham noemde het voorstel „dood bij aankomst” en Marco Rubio twitterde: „ontwikkelingshulp is geen liefdadigheid”.

Na een week overleg tussen Trump en minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson mag deze laatste de bezuinigingen waarschijnlijk over enkele jaren uitsmeren. Toch is de verwachting dat de Amerikaanse bezuinigingen grote consequenties hebben voor de rest van de wereld. Volgens het blad Foreign Policy dringt het Witte Huis er bij Tillerson op aan een deel van de Amerikaanse bijdrage aan de VN te halveren, en het budget voor internationale vredesoperaties sterk te reduceren.

Trump wil de budgetten van de kustwacht en de rampenbestrijdingsorganisatie FEMA sterk korten. Met dat geld wil hij het aantal grensbewakers langs de grens met Mexico vergroten en een basis leggen voor de bouw van de grensmuur. Voor Democraten, die het toch al oneens zijn met vrijwel alle elementen uit Trumps begrotingsvoorstel, is dat onverteerbaar. Chuck Schumer, voorzitter van de Democraten in de Senaat, dreigde al de overheid lam te leggen als de Republikeinen proberen in een tussentijdse begrotingswet geld voor de muur apart te zetten.

    • Maartje Somers