Opinie

    • Joyce Roodnat

De krabbekat van Annie M.G.

Joyce Roodnat

De musicals van Annie M.G. Schmidt hangen gemummificeerd in een hoek. Heel leuk, maar wie weet dat nog echt? Tot iemand als radiomaker Stefanie Visjager het ouwe vel opraapt, warm wrijft en er een radiomusical van maakt, met de songs in de hoofdrol. Vandaar dat ik nu in het Nieuwe DeLaMar Theater zit, voor de openbare generale repetitie van Madam – een A.M.G. Schmidt-musical die nog meer vergeten is dan de andere. Ook door mij. Ik weet dat ik hem zag, en ook met wie (met Hennie van Praag, vriendin van Annie M.G. en decennialang de zogenaamd geheime geliefde van mijn grootvader, maar dat is een ander verhaal). Maar waar ging het ook weer over? Iets met rabiate feministes en een bordeel en met aangenaam schuine moppen. Ik herinner me niet één liedje, ook al barstte Hennie (ze was zangeres) nog jaren af en toe uit in de strofe waarin ‘genieten’ rijmde op ‘tieten’.

Met Pasen wordt op de radio uitgezonden wat ik nu meemaak. Gieberen om de teksten, drinken van de deuntjes. Vaststellen dat Annie Schmidt de vrouwenstrijd iets voor verwende meisjes vond („O wat ben ik mooi/als ik me ontplooi”). En dat haar hart bij de hoeren lag. En dáár is dé song. Ik had ’t toen niet door en de feministes ook niet, maar hij viert de zelfbeschikking van de vrouw. De hoerenmadam, om wie alles draait, snoeft over haar veelbewogen leven („Geattaqueerd in Wenen/door een Schrammelviolist,/ Geaborteerd in Athene/ Bovenop de Akropolis”) – alleen maar om telkens opnieuw uit te kunnen barsten in het triomfantelijke: „Maar niettemin en ondanks dat/ Er zit nog leven in de ouwe kat”. Annet Malherbe maakt van haar een glorieuze krabbekat. De kat in de vrouw die zelf uitmaakt wie ze is. En Annie M.G. wist dat allang. Lees ook haar gedicht ‘Liever kat dan dame’.

Ik zag die kat-vrouw-gedachte trouwens ook in het Haagse Korzotheater, in de voorstelling HOME van Tomoko Mukaiyama, waar een danseres zich met een kattenmasker tooit en subiet het meisje wordt dat in haar steekt. Mukaiyama’s choreografie en muziek worden in een gouden decor geperformance’t door de meesterlijke Erna Yuasa. Ze kroelt, ze grimast, ze grapt. Ze lijdt. Ze omhelst een popheld met tv en al. Ze ligt in het donker te hijgen. Ze ontdoet zich van een herenjas als een reptiel dat vervelt. De vorm ligt er nog, haar lichaam kroop er uit – en is als nieuw.

En mannen? Die doen niet aan kattigheid, die definiëren zichzelf door iets héél góéd te kunnen. En dat kan alles zijn, van Maradona-gewijs een bal hooghouden tot alle romans van Stephen King kennen. Daarover gaat Elements of Freestyle van het ISH Dance Collective. Een dromerige voorstelling over jonge mannen, met adembenemende breakdancers, skaters, skateboarders, een basketballer. Zonder meisjes. Die kunnen ze er even niet bij hebben. En dat snap ik, nu ik dit zie.

    • Joyce Roodnat