Sylvana Simons: we hebben een boodschap afgegeven

Sylvana Simons, met dochter, van Artikel1 spreekt tijdens bijeenkomst in cafe- restaurant Dauphine in Amsterdam om de verkiezingsuitslag te volgen Bas Czerwinski / ANP

Sylvana Simons knijpt haar vuisten samen als ze het hoort: Artikel 1 ontbreekt in de exitpoll. Ze herstelt zich snel. Het geeft niet, zegt ze tegen zo’n tweehonderd aanhangers in Amsterdam-Oost. „We waren net een pact met elkaar aan het sluiten. Wat er ook gebeurt: we ain’t stopping.” Er is een boodschap afgegeven, zegt Simons. „Tegen afrofobie, xenofobie, homohaat. Nederland, je kan beter dan dit”.

Hoop was er nog, ondanks afwezigheid van een zetel voor Artikel 1 in de peilingen. „Peilingbureaus zijn sowieso overrated”, zegt campagneleider Ian van der Kooye. Volgens hem hebben opiniepeilers als Maurice de Hond of EenVandaag veel te weinig diversiteit in hun onderzoeksgroep. Dat is nou nét het kernwoord van Artikel 1. „Historisch”, zo omschreef de partij zijn eigen kandidatenlijst. Daarop staan kandidaten tussen de 18 en 82 jaar, met „alle letters van het LHBT”, verschillende geloofsovertuigingen en bovendien drie vrouwen in de topdrie. Simons had al besloten wat ze als eerste had willen doen in de politiek. „Inkomensongelijkheid tussen mannen en vrouwen aan de kaak stellen”, zegt ze. Andere plannen van haar partij waren het verbannen van sekseregistratie in het gemeentelijk register, een ‘Diversity Rating System’ dat diversiteit bij overheden controleert en bodycams bij de politie tegen racisme.

Artikel 1 is de jongste partij: eind december stapte Simons uit Denk en nam campagneleider Ian van der Kooye met zich mee.

Denk zocht te weinig verbinding, vond Simons. Bovendien was het te conservatief op het gebied van homo- en vrouwenemancipatie. De definitieve trigger om weg te gaan kwam volgens Simons nadat ze slachtoffer werd van bedreiging in een lynchfilmpje. Haar voormalige collega’s zouden blij gereageerd hebben vanwege de media-aandacht en haar niet genoeg gesteund hebben.

Wel voor Simons, niet voor Denk

Deze uitslagenavond valt het woord ‘Denk’ nauwelijks. „Ik doe al twee maanden helemaal geen uitspraken meer over Denk”, zegt Van der Kooye. Gevraagd naar Denk zegt Simons: „Zonder Denk was er geen Artikel 1 er niet geweest. En dan had ik nooit gezien hoe ik het niet wil aanpakken.”

Lijstduwer Anja Meulenbelt, als schrijfster uitgesproken feministe en voormalige SP-senator, zegt dat ze wel op Simons wilde stemmen maar niet op Denk. „Het zat in het conservatisme. Als je kijkt naar de eerste drie die de lijst aanvoeren – drie Turks-Nederlandse mannen – dan zie je ook wel waar hun hart echt ligt.”

Artikel 1 ging de wijk in, naar debatten, langs bij belangengroepen als het COC. Hobbels waren er ook: die rechtszaak van naamgenoot Art. 1, een kenniscentrum op het gebied van discriminatie. De rechter moet zich daar nog over buigen. Ook stapte Bram Verhappen op, de voorzitter van Artikel 1 en eerder actief als docent maatschappijleer. Over het waarom deed de partij geen uitspraken.

‘Toch een beweging’

Elf weken om zich in te vechten was kort, zegt Simons. Als de exitpoll waarheid blijkt, denken Van der Kooye en Simons toch een beweging in gang gezet te hebben. Hoe die er precies uitziet weten ze nog niet. Eerst heroriënteren, zegt Van der Kooye. „Een plan de campagne maken.” Maar de spindoctor baalt ook. „We kregen niet de media-aandacht die we verdienden.” Simons wil hier niet over klagen. „We hebben mazzel dat er een bekend persoon aan het roer staat.”

Schrijfster en filosoof Simone van Saarloos, die de avond aan elkaar praat, houdt de sfeer erin. „Als we zoveel moois in elf weken voor elkaar hebben gekregen, fuck – waar zijn we dan over vier jaar?”

    • Liza van Lonkhuyzen