Klimaat

Op de valreep kwam het klimaat ter sprake

Over klimaatverandering werd deze verkiezingscampagne nauwelijks gesproken. Op het laatst moest premier Rutte zich toch nog verdedigen.

Foto AP

Het is er toch nog een beetje van gekomen. Op de valreep sprak een enkele politicus over klimaatverandering en de grote gevolgen die dat zal hebben voor het regeringsbeleid van de komende jaren. Ik schreef ruim twee weken geleden een verhaal waarin ik me afvroeg hoe het komt dat we, geconfronteerd met zo’n acuut probleem, nauwelijks handelen. En dat het onderwerp in de verkiezingscampagne compleet werd genegeerd.

Het verhaal leidde tot opvallend veel reacties. Variërend van: ‘en de Partij voor de Dieren dan…’ tot ‘Het wetenschappelijke element om menselijk extra gecreëerde CO2 de oorzaak te noemen van de opwarming is te mager en mogelijk echt onjuist’.

Een groep verontruste Nederlanders begon een actie om het slotdebat over dit thema te laten gaan. Dat had goed gekund, want het raakt aan bijna alle aspecten van de samenleving, van migratiestromen tot het belastingstelsel en van autorijden tot ontwikkelingshulp en van vleesconsumptie tot Europese samenwerking.

‘Wij houden ons aan Parijs’

In het slotdebat ging premier Rutte uitgebreid op het klimaat in. Hij kon niet anders, want ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers daagde hem uit om de opwarming serieus te nemen. Rutte verdedigde zich door te stellen dat hij dat juist deed. De VVD, zei hij, zal zich houden aan de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs.

Volgens Segers moeten er dan echt een paar tandjes bij. Hij wees op de doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), waaruit blijkt dat met het VVD-programma de Parijse doelen niet worden gehaald.

Rutte reageerde met een opmerkelijke uitspraak. Hij zei dat het PBL in zijn doorrekening er geen rekening mee hield dat de lucht zich nu eenmaal niet aan grenzen houdt. Hij verweet Segers dat die met zijn klimaatplannen een soort hek om de Nederlandse lucht probeerde te bouwen. Als Nederland relatief efficiënte kolencentrales sluit, biedt dat Polen meer ruimte voor zijn smerige bruinkoolcentrales, zei de premier.

Los van de vraag of het waar is (het PBL heeft wel degelijk uitgerekend wat het beleid van de verschillende partijen betekent voor de mondiale uitstoot), is het een wonderlijke redenering: wij moeten wel blijven vervuilen, want anders doen anderen het voor ons.

Het is waar dat het Europese emissiehandelssysteem vreemde bijwerkingen heeft. Als je een kolencentrale sluit, komen er veel emissierechten beschikbaar. Daardoor groeit het aanbod, en daalt dus de prijs. Terwijl het juist de bedoeling is dat de prijs van emissierechten stijgt, zodat het aantrekkelijk wordt om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. In Brussel wordt wel voortdurend (maar niet erg succesvol) gezocht naar een verbetering van het systeem – onder meer door rechten van de markt te halen.

Maar ook zonder die aanpassing leiden de klimaatplannen van de VVD op mondiaal niveau tot een daling van niet meer dan 4 megaton CO2, terwijl die van ChristenUnie, D66 en GroenLinks meer dan 20 megaton reductie opleveren.

Uiteindelijk beschuldigde Rutte de ChristenUnie ervan klimaatbeleid willen voeren ten koste van ‘hard werkende Nederlanders’. Die zullen het voelen in hun energierekening, zei de premier dreigend.

Segers pareerde dat door te zeggen dat ook in zijn programma’s mensen er financieel op vooruit gaan. Had hij niet beter de vraag kunnen stellen: wat is belangrijker: onze welvaart of het welzijn van toekomstige generaties?

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.