Kijkcijferexpert René van Dammen overleden

René van Dammen

Markante kijkcijferexpert René van Dammen wist wanneer de kijkers afhaakten, bijvoorbeeld bij zonsondergangen en zwaaiende mensen.

René van Dammen stierf thuis voor de tv Foto Truus van Gog

René van Dammen, kijkcijferexpert van de publieke omroep, is maandagavond onverwacht overleden, in Hilversum, thuis voor de tv. Van Dammen werd 63 jaar.

Van Dammen werkte 41 jaar bij de publieke omroep. Met zijn computerprogramma Viewtime hield hij nauwgezet de kijkcijfers bij – de zapbewegingen van miljoenen kijkers op een tv-avond. Op zijn kantoor stond een groot scherm met een grafiek waarmee hij programmamakers precies kon vertellen wanneer en waarom kijkers afhaken of juist toestromen, en waar ze vandaan komen.

Zonsondergangen doen het slecht, wist hij. „Ze zorgen ervoor dat honderdduizend mensen wegzappen.” Ook naar de kijkers zwaaien is uit den boze. Als voorbeeld noemde hij Achmed de slager, een type van Jörgen Raymann dat altijd zwaaide als zijn sketch was afgelopen. Gevolg: midden in Raymanns programma zetten honderdduizenden kijkers hun tv uit.

Van Dammen dook ook wel eens op in het publiek van tv-programma’s – zoals laatst bij Jinek. Dan had hij een opmerkelijke stijging of daling van de kijkcijfers waargenomen, en kwam hij ter plekke kijken waar dat aan lag.

Van Dammen (Groningen, 1953) heeft zijn hele werkende leven bij de publieke omroep gezeten. Vóór zijn aantreden in 1976 meldt zijn cv slechts ‘Soldaat 1e Klas’ en ‘Stedelijk Gymnasium ’s Hertogenbosch’. Naast de publieke omroep en FC Groningen waren zijn liefdes: „Cuby + Blizzards, kroketten, friet, Vlaanderen, wielrennen.”

Hij was een opmerkelijke verschijning, met zijn honkbalpetten waarop hij per dag wisselende kreten droeg. Vorige week donderdag was dat ‘De Vergeten Nederlander’ – verwijzend naar de retoriek van politicus Geert Wilders. Op zijn Facebookpagina vermeldde hij: „Ik leid een totaal nutteloos leven”, maar hij wist wel wat hij kon. Schertsend zei hij ook wel dat hij de feitelijke baas was van de NPO.

Shula Rijxman, bestuursvoorzitter van de publieke omroep, zegt in een reactie dat Van Dammen leefde voor de publieke omroep: „Met zijn FC Groningen-sjaal en zijn eeuwige petje wist hij collega’s en programmamakers op zijn eigen authentieke en charmante manier te inspireren om het beste uit programma’s te halen. Met zijn directe, kritische en tegelijkertijd humoristische stijl wist hij altijd te prikkelen.”

    • Wilfred Takken