Kiezer beloont D66 voor ‘constructieve’ rol

D66

Euforisch gejuich stijgt op uit honderden D66-kelen bij de exitpolls: zeven zetels erbij. Nu willen ze graag beleid gaan maken.

Leden van D66 in Strandclub Doen, Scheveningen, als de zetelwinst van hun partij bekend wordt gemaakt. Foto Evert-Jan Daniëls/ANP

„Wat een fantastische avond”, zegt D66-leider Alexander Pechtold als hij laat op de avond een Scheveningse strandtent onder luid applaus betreedt. „Onze negende verkiezingsoverwinning op rij.” En dat niet alleen. „In Nederland is het populistische geluid gestopt.” Na Trump. Na Brexit. Gejoel uit de zaal. „Alex! Alex!”

De negende achtereenvolgende verkiezingsoverwinning in negen jaar tijd. Dat kan geen toeval zijn, denkt D66-Kamerlid en campagneleider Sjoerd Sjoerdsma. „We zijn geen jojopartij meer. We waren vroeger nog wel eens de favoriete tweede keus voor veel mensen, maar dat is nu voorbij.”

D66 viert woensdag de eerste voorlopige prognoses in Scheveningen met veel bier, wijn en luid gekeuvel. Een behoorlijk euforisch gejuich stijgt op uit honderden kelen bij de allereerste exitpolls; die voorspellen zeven zetels winst, van twaalf naar negentien, later achttien. „Een geweldig mooi resultaat”, zegt Kamerlid Pia Dijkstra. „De op een na beste uitslag ooit.”

Alleen wijlen Hans van Mierlo wist ooit, ruim twintig jaar geleden, een geweldige sprong te maken van twaalf naar 24 zetels.

„De analyse bij de huidige partijleden luidt dat de kiezer met deze uitslag D66 heeft „beloond” voor de ,,constructieve” wijze waarop Alexander Pechtold en de zijnen het kabinet Rutte vanuit de oppositie op enkele lastige dossiers hebben gesteund. Daarnaast, redeneert campagneleider Sjoerdsma, heeft de kiezer het gewaardeerd dat D66 de afgelopen maanden weinig „sneren” heeft uitgedeeld naar politieke tegenstanders, maar hen soms zelfs „complimenten” durfde te maken. De campagne is verder „geslaagd” doordat de partij zo veel vrijwilligers aan zich wist te binden. „Dat is de verdienste van Alexander Pechtold. Hij heeft beseft dat we een stevige partij van onderop moesten opbouwen, om niet langer een steeds wisselend resultaat bij verkiezingen te boeken.”

‘We willen ertoe doen’

De avond kan niet meer stuk. Kandidaat-Kamerleden maken zich op om in Den Haag beleid te maken. ,,We willen ertoe doen. Het lijkt erop dat we met deze uitslag voldoende gewicht in de schaal leggen om echt iets te veranderen, op het gebied van klimaat en milieu bijvoorbeeld”, zegt nummer dertien op de lijst, Jessica van Eijs. Beleid maken willen ze maar al te graag bij D66, in een coalitie. Samen met anderen, zegt Van Eijs. „Met ons is het fijn samenwerken.”

Ook D66-senator Thom de Graaf noemt de winst voor D66 ,,geweldig” en in het algemeen vindt hij het „goed nieuws” dat de „populisten” van de PVV de verkiezingen niet heeft gewonnen. Wel is het „bizar” dat een kabinet dat Nederland door een economische crisis heeft geloodst, zo veel verlies lijdt, aldus De Graaf. „In dat opzicht lijkt deze uitslag op die in 2002. Ook toen deed het er niet toe dat de economie het goed deed.”

Laatste vraag aan Alexander Pechtold. Wat vindt hij belangrijker: dat D66 fors wint, of dat het populisme een halt is toegeroepen? Pechtold: „Dat gaat samen. Er is in Europa blijkbaar een sociaal-liberale politiek mogelijk. Ook in Frankrijk en Duitsland, hoop ik.”

    • Arjen Schreuder