Kenny Wells (Matthew McConaughey) gaat failliet en begint een nieuw bestaan als goudzoeker in Gold.

‘Ik weiger slechte films te maken’

Zijn film Gold werd bij de Oscars genegeerd. Maar regisseur Stephan Gaghan houdt zijn rug recht.

Voordat hij aan Gold begon, had Stephen Gaghan (51) elf jaar lang geen films gemaakt. Na Syriana (2005), een geopolitiek misdaaddrama met George Clooney, werd het stil.

Niemand wist wat er met de regisseur uit Los Angeles aan de hand was. Lui? Ziek? Verslaafd aan de verdovende middelen die hem eerder hadden verlamd? Of was zijn status als enfant terrible van Hollywood de reden?

De regisseur staat niet bekend als het toonbeeld van geduld. Ook nu, tijdens een gesprek met journalisten in Beverly Hills, sluipt de irritatie in zijn stem. „Hoor eens, de gemiddelde tijdsduur om een film in Hollywood te maken is negen jaar”, zegt Gaghan. „Voeg daar het onderwerp van mijn film aan toe – het bankroet van een staalbedrijf – en het wordt zeker twaalf jaar.” Hij grijnst ongemakkelijk. „Ik lig op schema.”

De belangstelling van de pers gaat niet per se uit naar zijn nieuwe film. Gaghans wisselvallige loopbaan is eigenlijk interessanter dan Gold. Het drama werd genegeerd bij de Oscars, ondanks een vroegtijdige Amerikaanse première en een intensieve pr-campagne. In de VS is de film geflopt na onderkoelde recensies, hoewel Matthew McConaughey de hoofdrol speelt. De doorgaans knappe acteur is hier te zien als een zwetende, kalende, aan alcohol verslaafde, obese verschijning.

Lees ook de recensie van Gold: Dit verhaal over hebzucht kennen we nu wel

Wat de productie van Gold heeft gekost, is niet bekend. Maar het is zeker meer dan de magere 7 miljoen die de film in de VS opbracht. Gaghan houdt niettemin zijn rug recht. „Ik ben vervuld met dankbaarheid dat ik films mag maken, ook deze geweldige film. Als ik over dertig jaar stervende ben en ik kan zeggen dat ik Traffic, Syriana en Gold heb gemaakt, dat is prachtig, toch?”

Scenarist met rauwe stijl

Het thrillergenre past Gaghan het best. Voor het beklemmende misdaaddrama Traffic won hij in 2001 de Oscar voor beste scenario. Gaghan werd als wonderkind beschouwd in Hollywood: een jonge scenarist die een rauwe, eigen stijl nastreefde binnen het studiosysteem. „Hoe meer complexiteit en ambiguïteit, hoe beter”, zoals dagblad LA Times zijn stijl onlangs omschreef. Dat is niet per se het recept voor een kaskraker.

Na Syriana begon zijn carrière te haperen. Ambitieuze plannen kregen nooit groen licht. Als broodschrijver deed hij ‘rewrites’ – aanpassingen van scenario’s – voor onder meer de actieflop After Earth, zonder dat zijn naam zelfs maar op de aftiteling belandde.

Voordat hij met hem in zee wilde gaan voor Gold, had Matthew McConaughey één vraag: waarom heb je al een decennium geen film gemaakt? De regisseur vertelt dat hij een duidelijk antwoord had: „Omdat ik geen slechte films wilde maken.” Hij haalt de schouders op over alle ups en downs van zijn beroepsleven in Hollywood. Misschien dat zijn drugs- en alcoholverslaving uit de jaren 90 hem heeft geleerd om te relativeren, zegt hij. Hij weigert zich af te zetten tegen ‘het systeem’ in Hollywood, waar hij maar moeilijk zijn weg in lijkt te kunnen vinden. „Iemand anders zou dat misschien perfect hebben gekund. Ik niet. Ik kan alleen mezelf zijn. Het is niemands schuld, alleen de mijne. Maar ik zou het zo weer doen.”

    • Diederik van Hoogstraten