Recensie

Gevangen in een lichaam dat wel moet dansen

Sergei Polunin gold als een van de meest talentvolle dansers van zijn generatie. Toch stopte hij. De docu ‘Dancer’ probeert te laten zien waarom.

Het is verleidelijk te denken dat Sergei Polunin (Oekraïne, 1989) voorbestemd was balletdanser te worden. De arts die hem direct na zijn geboorte controleerde, vertelt zijn moeder Galina, merkte dat zijn beentjes uitzonderlijk ver naar buiten konden draaien in zijn heupgewricht. Een natuurlijke ‘uitdraai’ is een van de belangrijkste fysieke eigenschappen voor een klassieke danser.

Is toen, onbewust, ook het plan geboren om van de kleine Sergei koste wat kost een groot danser te maken? Galina wordt in de documentaire Dancer van Steven Cantor aangewezen als de drijvende kracht achter de pijlsnelle ontwikkeling van haar zoon. Cantor volgt het spoor terug en onderzoekt de oorzaak van de uiteindelijke implosie van Polunin in 2015.

Polunin gold als een van de meest talentvolle dansers van zijn generatie en werd op zijn negentiende de jongste solist ooit van The Royal Ballet in Londen. Prachtig geproportioneerd, technisch ongelooflijk getalenteerd. Alle kwaliteiten om een lange carrière als superster te garanderen. Maar Polunins komeetachtige carrière eindigde vroegtijdig. Niet door een blessure, noch als direct gevolg van het nachtelijke feesten, de drank en de drugs of zijn tijdelijke ‘verdwijningen’, die de getatoeëerde Polunin de bijnaam Bad Boy of Ballet bezorgden. Polunin had genoeg van zijn leven als danser.

Dancer heeft niet het verloop van een geijkte dansdocumentaire. Die vertelt meestal een soort sprookje, over een balletstudent die tegenslagen overwint, waarna een glansrijke carrière volgt. Polunin wordt verscheurd tussen zijn liefde voor het dansen en zijn wens een normaal leven te leiden, met zijn familie. Die familie is uiteengespat om zijn opleiding mogelijk te maken: vader Vladimir werkte in Portugal, oma Larissa in Griekenland, moeder Galina in Kiev. Door als balletdanser veel geld te verdienen, kon hij hen weer bijeenbrengen. Hij móést dansen.

Het interessante aan Cantors film is vooral de emotionele Werdegang van Polunin. Al vroeg in de documentaire legt Cantor de vinger op de zere plek. De ambitie van Galina, die met alle goedbedoelde offers een enorme verantwoordelijkheid op de schouders van haar kind legt, is fnuikend voor Polunins intrinsieke motivatie. Als zijn ouders scheiden, betekent dat het einde van zijn droom van een normaal gezinsleven. Dan begint ook zijn aanvankelijke gedrevenheid te vervagen. Alle rollen die een klassieke danser zich wenst, heeft hij op zijn 25ste al gedanst. Zonder uitdagingen blijft alleen frustratie over. Die uit zich in verzet tegen de regels en in ontslag nemen bij The Royal Ballet.

Dancer is het tragische verhaal van een man die zich gevangene voelt in een lichaam met de onstuitbare drang tot dansen. Verzet lijkt zinloos: na zijn op YouTube inmiddels 19 miljoen keer bekeken ‘afscheidssolo’ Take me To Church heeft Polunin toch zijn balletschoenen weer aangetrokken. Of zij hem?