Wat stemmen ze in het Gronings aardbevingsgebied?

Hoe stemden de Groningers in Garrelsweer, de plek met de meeste gasbevingen? „Het is chaos in Groningen. De politici in maatpak bakken er niks van.”

Stemmers in Garrelsweer laten zich niet allemaal leiden door de gaswinningsproblemen. Het dorpje, nabij Loppersum (foto) werd getroffen door 124 bevingen. Foto Catrinus van der Veen/ANP

De verkiezingsdag is voor Vincent uit Garrelsweer al op dinsdagavond begonnen. Tientallen protestborden heeft hij neergezet bij stembureaus in Groningen. Maak uw stem sterker, staat erop. ‘Laat Groningen niet zakken, teken de petitie van Freek de Jonge.’ Vincent, eigenaar van een foto- en videobedrijf, zit op een bankje in de zon voor zijn boerderij: „Het is chaos in Groningen. De politici in maatpak bakken er niks van.”

Aan het Damsterdiep, 17 kilometer voorbij de stad Groningen, ligt in een betoverend akkerlandschap Garrelsweer. Een langgerekt dorp opgetrokken uit rode baksteen onder een staalblauwe Groningse lucht. Je hebt er een café, een jubilerende ijsvereniging en er is een adres voor „hete seks”. Maar je hebt er ook aardbevingen veroorzaakt door gaswinning.

Eén grote bouwput

Nergens anders in het Groningse gaswinningsgebied beefde de bodem zo vaak. Hier telde het KNMI 124 bevingen, de zwaarste had een kracht van 3,2 op de schaal van Richter. Vrijwel alle bewoners die in het dorpshuis komen stemmen hebben schade. Hun woningen kregen lichtgewicht schoorstenen – een voorbode voor de versterkingsoperatie waaraan vrijwel alle panden moeten geloven. De dorpen worden één grote bouwput.

Als we de VVD en PvdA hun gang laten gaan, krijgen we hier een grote Vinexwijk, vreest Henk Siekman – hij stemt SP. „Ons Groninger cultuurlandschap gaat naar de ratsmodee. De rentenierswoningen, de borgen, de oude middeleeuwse kerken, hoe wil je die verstevigen zonder het karakter aan te tasten? VVD en PvdA hebben ons lelijk laten zitten”, beaamt Jitske Steendam („ik stem D66”). „Ze wonnen nog even extra veel gas voordat de Raad van State het kabinet dwong de gaswinning te verminderen.” Siekman: „Hier liggen nu de boorputten stil. Maar de laatste maanden komen de bevingen weer terug.”

Verderop ligt industrie

Daarvoor houden Tjarco en Mimi Wolthuis hun hart vast – hij is gepensioneerd kok, zij een spraakwaterval die in de communicatie zat. Hun huis werd na „vernederende onderhandelingen” met gaswinner NAM gesloopt en nu wachten ze in een kapotte huurwoning op vervangende nieuwbouw. Dat nieuwe huis is stevig. Maar verderop, in de Eemshaven, ligt industrie. Mimi is daar niet gerust op. „Stel je krijgt een noordwester storm, springtij en een dikke dreun, dan kunnen we het hier wel vergeten. Heeft meneer Rutte dat wel in de gaten?”

De Groningers stemmen versnipperd. Niet iedereen laat de gaswinning de doorslag geven. Een 24-jarige zwemlerares kiest Partij voor de Dieren „omdat ze daar zo eigen zijn”. Een woedend echtpaar stemt PVV, omdat de werkloze kraanmachinist zijn dochter „een toekomst” gunt. Een ziekenverzorgster kiest voor de ChristenUnie vanwege de zorg. En de eigenares van een melkveehouderij met bevingsschade stemt op het CDA. „Omdat die partij het ministerie van Landbouw in ere wil herstellen.”

Geen stempas

En Vincent, de man die de protestborden plaatste? Wat gaat hij stemmen? Ik kan niet stemmen, zegt hij. „Ik heb geen stempas gekregen, ontdekte ik gister.” Dus belde hij vanmorgen om acht uur direct de gemeente. „En weet je wat ze zeiden? We kunnen niks voor u doen. U had eerder moeten bellen. Dat zijn de regels.” Hij slaakt een zucht. Vraagt dan: „Wat begin je hiertegen? Dit is Nederland anno 2017. Alles is dichtgeregeld. Alleen de pakken hebben het voor het zeggen, de mensen hebben verloren.”

    • Wubby Luyendijk