Klacht tegen trollen van Podemos

Spaanse pers

Een groep Spaanse journalisten heeft een klacht ingediend over de online intimidatietactieken van protestpartij Podemos.

Pablo Iglesias, leider van de Spaanse protestpartij Podemos, staat de pers te woord. Foto Juan Carlos Hidalgo/EPA

Een groep anonieme journalisten heeft een klacht ingediend bij de Persvereniging Madrid (APM) over de radicaal linkse partij Podemos. Volgens een verklaring van de APM voelen de journalisten „zich geïntimideerd en onder druk gezet” door de top van de partij die onder leiding staat van Pablo Iglesias. De vereniging stelt over bewijzen te beschikken waaruit blijkt dat Podemos op sociale media de aanval inzet als de partij het niet eens is met een bepaald artikel.

Niet zelden worden journalisten volgens de APM dan persoonlijk onderwerp van kritiek. „Een onacceptabele manier van werken die angst onder de journalisten genereert”, aldus de verklaring.

Journalisten worden door de partij, die in 2014 voortkwam uit een protestbeweging, onder de tegenstanders geschaard. Iglesias heeft op grote bijeenkomsten meerdere keren verklaard dat de pers in zijn ogen onderdeel van ‘het establishment’ is. En dat establishment dient te worden aangepakt. Ondertussen maakt Podemos zelf een deel van dat establishment uit: in juni 2016 haalde de partij bij de landelijke verkiezingen 71 van de 350 parlementszetels.

Iglesias, die zichzelf het vak van televisiepresentator van het debatprogramma La Tuerka (De Schroef) eigen heeft gemaakt, weet als geen ander hoe belangrijk het is de publieke opinie te bespelen. Daarbij bepaalt hij zijn eigen regels.

„Op de sociale media bestaat nog een authentiek activisme. Dat kunnen we op een onzichtbare manier gebruiken om de politiek van dit land op innovatieve wijze te veranderen”, stelde Iglesias volgens de online-krant El Confidencial in januari op een besloten bijeenkomst met driehonderd van zijn invloedrijkste volgers. Binnen de protestpartij Podemos staat deze groep gekscherend bekend als ‘de paarse brigades’. Critici spreken echter van ‘een netwerk van trollen’ waarmee Podemos probeert tegenstanders online in een slecht daglicht te plaatsen.

#demoddermachine

Soms opent Iglesias de aanval openlijk. Zoals in april vorig jaar toen hij tijdens een toespraak beweerde dat journalisten „gedwongen worden slecht over ons te praten”. Andere keren gebeurt het geraffineerder. Bijvoorbeeld door op Twitter de hashtag #lamaquinadelfango aan kritische journalisten te laten koppelen. Oftewel; #demoddermachine.

Het meest sprekende voorbeeld van een harde, directe confrontatie tussen Iglesias en een journalist vond plaats op de Universidad Complutense. Iglesias, voormalig hoogleraar politieke wetenschappen, zette daar bijna een jaar geleden tijdens een bijeenkomst in een zaal vol met hem goed gezinde studenten een persoonlijke aanval op een journalist van El Mundo in. Iglesias suggereerde dat de journalist, die in de zaal aanwezig was, zijn woorden zou verdraaien. „Ik moet zien te voorkomen dat Álvaro Carvajal, die eruit ziet als een wetenschapper, maar in werkelijkheid journalist van El Mundo is, mij de kop in de mond legt: ‘We laten Spanje masturberen’.” Om er daarna lachend aan toe te voegen: „Ik zie voor het eerst journalisten zitten met angst op hun gezicht.” Iglesias bood later zijn excuses aan. Een foto daarvan verscheen op Twitter.

‘Een heel interessante periode’

Francesco Manetto maakte als ‘Podemos watcher’ van het dagblad El País de opkomst van de partij van nabij mee. „Een heel interessante periode voor mij. Er was altijd veel spanning tussen Iglesias en zijn volgers uit de journalistiek”, zegt Manetto, die nu correspondent in Colombia is. „Iglesias zette zich openlijk af tegen journalisten. Daar was ik me wel van bewust. Je moest daar ook wel een beetje doorheen kijken. En je moest daar tegen kunnen. In persoonlijk opzicht had ik een prima relatie met Iglesias.”

Toch is Manetto niet verbaasd dat een groep collega’s een klacht tegen de werkwijze van Podemos heeft ingediend. „Ik volg het nu van een afstandje, maar de verhoudingen zijn vooral in aanloop naar het congres van Podemos dat vorige maand in Madrid werd gehouden op scherp komen te staan”, legt Manetto uit. „Binnen de top van Podemos was wrijving ontstaan, waardoor de partijleden via hun eigen kanalen op de sociale media een strijd uitvochten. Wie daar verder allemaal achter zaten weet ik niet.”

De persvereniging uit Madrid wil verder geen toelichting geven op hun verklaring. „Het enige wat ik kan zeggen is dat er nog geen ontmoeting met de leiding plaats heeft gevonden”, zegt hoofd communicatie Blanca Bertrand via de telefoon. Podemos reageert via de sociale media op de aantijgingen van de journalisten. „Nog zo’n campagne om Podemos in diskrediet te brengen”, luidt de reactie van partijlid Gloria Elizo op twitter. De tweet wordt 29 keer geretweet.

    • Koen Greven