‘Dwergendebat’ vriendelijk na afzeggen Kuzu

Debat kleine partijen

Kleintjes blijven aardig tegen elkaar in debat.

Foto ANP / Remko de Waal

„Uiterst laf”, vond Jan Roos het, en ook getuigen van „minachting van de democratie”.

De lijsttrekker van VoorNederland (VNL) was woest over de afwezigheid van Tunahan Kuzu, lijsttrekker van Denk. Die wilde op het laatste moment toch niet in debat met Roos, omdat die „xenofoob” en „homofoob” zou zijn. Voor Roos was dat zuur: hij had zich wekenlang publiekelijk verheugd op het treffen met Kuzu, dat hij omschreef als „‘Voor Nederland’ tegen ‘Voor Turkije’”.

Voor het eerst (en het laatst) gingen deze campagne ook de kleinere partijen met elkaar in debat. Voorafgaand aan het slotdebat organiseerde de NOS het traditionele treffen tussen de kleine partijen. In het verleden leverde dit ‘dwergendebat’ nog wel eens politiek vuurwerk op, zoals bij de legendarische confrontatie tussen Alexander Pechtold (D66) en Geert Wilders (PVV) in 2006.

Lees ook: In veilig debat vlamt Asscher ineens

Nerveuze Jan Roos

Dat was deze keer niet zo. Door Kuzus afzegging moest de nerveuze Roos het alleen doen met Marianne Thieme (Partij voor de Dieren), met wie hij in debat ging over onder meer klimaatverandering en de Europese Unie. Echt vlammen wilde het niet. Wat vooral opviel: de rechtse Roos en de linkse Thieme zijn onverwachte bondgenoten in hun afkeer van de vrijhandelsverdragen TTIP en CETA.

In de tweede ‘dwergenronde’ viel vooral op hoe ongelijksoortig de tegenstanders waren. Kees van der Staaij (SGP), lijsttrekker van de oudste partij van Nederland, moest het opnemen tegen Henk Krol (50Plus) en Jacques Monasch (Nieuwe Wegen). De laatste, oud-PvdA’er, heeft nog in geen enkele peiling een zetel gekregen. Kansrijkere nieuwkomers als de Piratenpartij en Forum voor Democratie (FvD) mochten van de NOS dan weer níet meedoen. FvD-lijsttrekker Thierry Baudet was zelfs tevergeefs naar de rechter gestapt om een plek af te dwingen op het podium.

Geen handelaar in oude auto’s

Ook hier kwam het niet echt tot een debat. Monasch moest uitleggen waarom híj er stond en niet de oorspronkelijke lijsttrekker van Nieuwe Wegen. Hij legde uit dat zijn partij voorstander was van een flexibele aow-leeftijd, die ingaat als mensen 45 jaar hebben gewerkt.

Krol herhaalde dat zijn ‘aow terug naar 65’-standpunt onwrikbaar vaststond („Ik ben geen handelaar in oude auto’s”). De bijbelvaste Van der Staaij legde nog eens uit waarom de SGP zo’n hartstochtelijk tegenstander is van hulp bij ‘voltooid leven’.

Wat misschien nog het meest beklijfde, was een eurosceptische oneliner van Marianne Thieme. De Europese Unie, zo zei de PvdD-lijsttrekker, is „een verzorgingsstaat voor multinationals”. Ze kreeg er een bescheiden applausje voor.

    • Thijs Niemantsverdriet
    • Annemarie Kas