Onderwijs

Moeten we nu het land uit juf?

Onderwijsblog Karin den Heijer bezoekt een vmbo waar spanning heerst over de verkiezingen. ,,Moeten we straks het land uit”, vragen leerlingen zich af.

Vmbo-leerlingen. De afgebeelde personen komen niet in het verhaal voor. Bas Czerwinski / ANP

Het is donderdag 9 maart 2017. Ik ben op bezoek bij een vmbo-school bij mij in de buurt. Op deze school worden de vakmensen voor de toekomst opgeleid. Salima Kuijpers, lerares geschiedenis, heeft mij uitgenodigd. Ze wil me laten zien hoe haar leerlingen denken over het politieke klimaat in Nederland.

Want zij had iets opgemerkt. Ze had gezien dat haar ‘schatjes’ bang waren. Bang dat Wilders premier wordt en dat ze dan het land uit moeten. Daarom gaat ze vandaag praten met de kinderen. “Het is mijn plicht om met de leerlingen over de verkiezingen te spreken”, zegt Salima.

De bel gaat en even later komen de leerlingen binnen. Ze nemen plaats in de kring. Tien meisjes en tien jongens van twaalf jaar. Twintig kinderen met niet-westerse achtergrond of een andere westerse achtergrond. “Lieve schatten, vandaag gaan we praten over de verkiezingen. Wie ziet er op het journaal wel eens iets over Trump?” Vingers gaan omhoog. Vakkundig leidt Salima het gesprek. De leerlingen moeten elkaar laten uitpraten, elkaars mening respecteren en naar elkaar luisteren.

Wanneer het gesprek op de komende verkiezingen komt, wordt het mij duidelijk wat deze lerares mij duidelijk wil maken. Salima: ,,Hoe komt het dat er zo veel mensen op de PVV gaan stemmen?” Nassim reageert heftig: ,,Omdat veel mensen het goed vinden dat alle moslims weggaan.” Zaida: ,,Ze denken dat de problemen die we in Nederland hebben door moslims worden veroorzaakt.”

Salima: ,,Ik schrik ervan dat jullie bang zijn voor Wilders. Maar vergeet niet dat we een grondwet hebben. In artikel 1 staat dat het niet is toegestaan om te discrimineren. Ze zullen nooit kinderen zoals jullie of jullie ouders wegsturen. Ik wil dat jullie trots zijn op jezelf, op je persoon, op jullie ouders en op het land waar ze vandaan komen. Jullie hebben net zoveel rechten als iedereen. Wij zijn allemaal Rotterdammers. Wie er ook wint, er gebeurt met jullie helemaal niks.”

Wij zijn allemaal Rotterdammers. Wie er ook wint, er gebeurt met jullie helemaal niks

Na de les zeg ik tegen Salima: ,,Bij deze kinderen zie ik geen boosheid, maar angst.” De tranen staan in haar ogen. “Ik hou van ze. Het is zo belangrijk om positief te blijven.” Het geven van het vak geschiedenis is voor Salima slechts één van haar taken. Met stip bovenaan staat het begeleiden van deze bange kinderen. Het zelfvertrouwen van deze kinderen is tot ver onder het nulpunt gedaald. Salima combineert het vak geschiedenis met ‘burgerschap’ en ‘persoonsvorming’. Daar heeft zij geen dure commissies zoals Onderwijs 2032 voor nodig. Ze is gewoon een heel goede lerares. Ze stroopt de mouwen op en gaat ervoor.

Na de les praat ik nog even met de afdelingsleider. “Onze kinderen zitten in de knoei door de explosieve situatie in de samenleving. We geven hen een beeld van een mogelijke loopbaan. De leerlingen leren zo te denken in kansen in plaats van in beperkingen. We bouwen een relatie op met de kinderen. Geen relatie, geen prestatie. ”

Twee dagen later fiets ik met mijn dochter naar de dierenwinkel. De weg is afgezet vanwege een noodverordening. Tot diep in de nacht hoor ik helikopters boven ons huis cirkelen. “Geen relatie, geen prestatie”, maalt het door in mijn hoofd. Dan besef ik: geen relatie, geen de-escalatie.

Wij hebben in Nederland ongeveer 40.000 vmbo-leraren die zich dag in dag uit inzetten voor onze vmbo’ers. Wij moeten deze leerlingen omarmen. En hun leraren! Ik hoop dat u stemt met dit in uw achterhoofd.

Karin den Heijer (ir. chemie) is docent wiskunde aan het Erasmiaans Gymnasium en bestuurslid van Beter Onderwijs Nederland.
De namen van de betrokkenen zijn op verzoek aangepast.

    • Karin den Heijer