Premier Modi: ‘Ik zie een nieuw India, dat armen kansen biedt’

Verkiezingen Belangrijke regionale verkiezingen in India werden een zegetocht voor de premier. Zijn overwinning brengt ook risico’s met zich mee.

BJP-aanhangers vieren in New Delhi de regionale verkiezingsoverwinning alsof de partij opnieuw de nationale macht verovert. Foto Tsering Topgyal/AP

Ondanks aanzwellende kritiek op zijn beleid heeft de BJP-partij van de Indiase premier Narendra Modi een overweldigende overwinning behaald tijdens belangrijke regionale verkiezingen.

Zaterdag werden de elektronische stemmen geteld voor de deelstaatparlementen van Uttarakhand, Poenjab, Manipur, Goa en Uttar Pradesh. Alleen in Poenjab deed de BJP het slecht. Veruit het belangrijkste verkiezingsresultaat kwam uit Uttar Pradesh, met 220 miljoen inwoners India’s bevolkingsrijkste staat. Daar veroverde Modi’s partij 325 zetels in het 403 zetels tellende parlement.

Premier Modi en duizenden aanhangers vierden zondagmiddag in New Delhi de overwinning alsof die het opnieuw veroveren van de nationale macht betrof.

„Ik zie een nieuw India, uit de dromen van de Indiase jeugd. Een nieuw India dat de armen kansen biedt.”

Dat India beloofde Modi ook toen hij bijna drie jaar geleden het land mocht gaan leiden. En hoewel India het economisch goed doet (met ruim 7 procent groei per jaar is het de succesvolste grote economie ter wereld) zijn veel waarnemers teleurgesteld over het trage tempo van economische hervormingen, en over de toegenomen polarisatie.

BJP-aanhangers vieren in New Delhi de regionale verkiezingsoverwinning alsof de partij opnieuw de nationale macht verovert.

Foto Chandan Khanna/AFP
BJP-aanhangers vieren in New Delhi de regionale verkiezingsoverwinning alsof de partij opnieuw de nationale macht verovert.

Foto Chandan Khanna/AFP
BJP-aanhangers vieren in New Delhi de regionale verkiezingsoverwinning alsof de partij opnieuw de nationale macht verovert.

Foto Sanjay Kanojia/AFP

De verkiezingen in vijf (van de 29) deelstaten hebben nationale betekenis wegens de zetelverdeling in het Hogerhuis, de Rajya Sabha. Een derde van de leden daarvan wordt elke twee jaar gekozen door de deelstaatparlementariërs. De BJP heeft er nu nog een kleine minderheid (56 van de 250 zetels), waardoor hervormingen al te makkelijk om louter macht-technische redenen door tegenstanders van Modi kunnen worden afgeschoten.

Ook de toename van het aantal BJP-deelstaatregeringen zal het Modi makkelijker maken in heel India maatregelen door te voeren. Denk bijvoorbeeld aan het moderniseren van de archaïsche arbeidswetten, die een enorme informele sector van niet-beschermde arbeidskrachten heeft doen ontstaan – een van de meest noodzakelijke hervormingen om de Indiase bevolking en de economie gezond te houden.

Het is opmerkelijk dat Modi niet lijkt te zijn afgerekend op de gevolgen van de notebandi: het in één klap uit de roulatie nemen van de biljetten van 500 en 1000 roepi – de grootste en meest gebruikte coupures. Met name de lagere middenklasse ondervond daarvan veel schade. Omdat inmiddels voldoende nieuwe biljetten in omloop zijn gebracht, zijn de gevolgen van die draconische maatregel uit begin november inmiddels weggeëbd. Tijdens de campagne verdedigde Modi de notebandi vurig als maatregel vóór de armen en gericht tegen de rijken met zwart geld.

Lees ook: De dorpelingen van Daranagar zijn klaar met Modi

Nadruk op kastenpolitiek

Ook de strategie van Modi’s rechterhand en landelijk BJP-voorzitter, Amit Shah, om traditionele kandidaten te vervangen voor nieuwe kandidaten uit lagere kasten die zich verwaarloosd voelden door de zittende regering van Uttar Pradesh (gevormd door de Samajwadi Partij, aangevoerd door de Yadav-kaste) werd beloond.

Maar met name door de nadruk op kastenpolitiek lijkt de verdeeldheid in Uttar Pradesh groter dan ooit. Zo sloot de BJP de 40 miljoen moslims in de deelstaat buiten. Niet alleen door slechts hindoe-kandidaten af te vaardigen, maar ook door de ‘hindoetva’-ideologie van de partij (die uitgaat van het hindoeïsme als leidende religie) te benadrukken. Verscheidene radicale BJP-kandidaten wakkerden de angst voor moslims aan. Premier Modi liet tijdens een toespraak doorschemeren dat er met de BJP een einde zou komen aan het ‘bevoordelen’ van moslims boven hindoes.

The Wire waarschuwt voor „het leger van giftige krijgers” dat zich nu gesterkt voelt.

Het is opvallend dat door veel gevestigde media daags na de overwinning nauwelijks melding meer wordt gemaakt van deze politiek van verdeeldheid. Het zijn vooral de (steeds succesvollere), onafhankelijke online magazines als Scroll en The Wire die waarschuwen voor polarisatie. Zij verwachten een versterkte agitatie door de bouw van een tempel voor hindoegod Ram op de plek van de in 1992 door hindoeradicalen verwoeste Babri Moskee in Ayodhya, in Uttar Pradesh, wat tot bloedige botsingen tussen hindoes en moslims kan leiden. The Wire waarschuwt voor „het leger van giftige krijgers” dat zich nu gesterkt voelt. „In heel India, en vooral in frontgebieden als de universiteitscampussen, waar de hindoeradicalen een fel gevecht voeren tegen het onafhankelijke denken, zullen we meer en meer provocaties zien”, aldus Siddharth Varadarajan, gelauwerd journalist en hoofdredacteur van The Wire .

    • Joeri Boom