Politiek Panel: Rutte profiteert electoraal van conflict met Turkije

Insiders Het panel is eensgezind: Rutte kan woensdag extra stemmen halen door deze rel, verwacht driekwart van de insiders.

VVD-lijsttrekker Mark Rutte stond maandag de internationale pers te woord voorafgaand aan het EénVandaag-debat en kreeg vooral vragen over het conflict met Turkije. Foto ANP / Remko de Waal

Zelfs de PVV’ers in het panel zijn positief over het optreden van premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte in het conflict met Turkije. „Eindelijk eens een daadkrachtig besluit”, zegt een oud-PVV-politicus. Een andere PVV’er: „Rutte heeft zich voor het eerst leider getoond en duidelijk afstand genomen van een dictator in spe.”

Het panel is eensgezind: Rutte kan woensdag extra stemmen halen door deze rel, verwacht driekwart van de insiders. „In een crisis gaan mensen doorgaans achter de crisismanager staan”, aldus een oud-SP-politicus.

Ruttes optreden past in het beeld dat hij van zichzelf wil neerzetten: een ervaren leider die kan omgaan met internationale spanningen. Een oud-VVD-strateeg: „Hij is nu de minister-president die kalm en zelfverzekerd de crisis het hoofd biedt.” Hij vergelijkt het met 1977, toen Joop den Uyl campagne voerde met de leus ‘Kies de minister-president’. Twee dagen voor de verkiezingen begon de treinkaping door Molukkers bij De Punt. Den Uyl liet zich zien als leider in crisistijd en won tien zetels.

Een lobbyist noemt een ander voordeel voor Rutte: „Hij neemt Wilders de wind uit de zeilen. Waarom zou je op Wilders stemmen als de premier zich ook te weer stelt tegen de invloed van andere culturen?”

Een oud-PvdA-bewindspersoon ziet dat anders. Die verwacht, als enige in het panel, dat de gebeurtenissen negatief kunnen uitpakken voor Rutte: „Wilders’ punt dat de Turken niet deugen zal sterker doorkomen dan Ruttes punt dat hij het goed gemanaged heeft.”

Onze programmawijzer geeft een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.

Weinig kansen voor andere lijsttrekkers

Bijna een kwart van het panel denkt dat het conflict weinig effect zal hebben op de verkiezingsuitslag. Er zijn over dit onderwerp amper politieke tegenstellingen, zegt een oud-CDA-strateeg.

De andere lijsttrekkers hebben volgens de insiders weinig mogelijkheden om zich te profileren met dit conflict. „Zij kunnen alleen profiteren als het negatief uitpakt voor Rutte”, zegt een oud-PvdA-strateeg. „En dan nog is het moeilijk, omdat tot nu toe alle partijen Rutte steunen.”

Een oud-D66-minister denkt wel dat het voor CDA-lijsttrekker Sybrand Buma helpt „als hij scherp reageert op Turkije” en voor D66-lijsttrekker Alexander Pechtold „als hij verbindend kan zijn en deëscalerend”. Een oud-CDA-strateeg wijst erop dat niet alleen Rutte, maar ook Buma het achtuurjournaal haalde, met zijn voorstel om het associatieverdrag met Turkije op te zeggen. „Maar er zijn geen debatten meer tussen Rutte en Buma waar dit verder kan worden uitgesponnen.”

    • Christiaan Pelgrim
    • Pim van den Dool