Recensie

Lubach haakt met slimmigheidje in op laatste nieuws in Turks-Nederlandse crisis

Zap

Zondag met Lubach kwam weer met een slimme vondst: we zagen alvast de uitslag van de verkiezingen. Ook had het programma al een complete conference over de crisis met Turkije.

Dionne Stax in de tijdmachine van ‘Zondag met Lubach’ (VPRO).

Het is het soort mededeling onder in beeld dat we steeds vaker lijken tegen te komen: „Door een technische storing is de aflevering van Zondag met Lubach van volgende week ingestart. Wij werken aan een oplossing.” En zo neemt het satirische programma van de VPRO ons mee in de tijdmachine naar het moment dat we kunnen terugkijken op de Kamerverkiezingen.

„Wat een uitslagenavond was dat, hè? En wat zaten de peilers er weer naast!”, zet Arjen Lubach de toon. We zien een video van de presentatie van de uitslag door Dionne Stax. Het blijkt een perfect gelijkspel: vijftien partijen halen elk precies tien zetels, alleen de PvdA krijgt er geen enkele.

De redactie van Lubach lijkt gepreoccupeerd met een wereld waarin iedereen aan de lopende band fouten maakt. Vorige week werden er eindeloos kattengrapjes gemaakt over Maurice de Hond. Net als een medewerker in een kattenpak de vloer betreedt, merkt Lubach zijn vergissing op. In de wekelijkse making of op het YouTube-kanaal 10e wordt zelfs een ruzie geënsceneerd tussen producent en eindredacteur: „Heeft dan helemaal niemand in de gaten gehad dat we gewoon het verkeerde dier te pakken hadden?”

Maar die zelfspot over slordig arbeidsethos is natuurlijk een geniale omdraaiing, want de realiteit is dat ze zich daar de benen uit het lijf lopen om zo actueel mogelijk te zijn. In de ’s zondags in de voormiddag opgenomen show zat al een complete conference over de Turks-Nederlandse crisis van de voorafgaande nacht. De meest recente ontwikkelingen werden nog in de montage ingevoegd dankzij een ander slimmigheidje: Lubach hield een aangereikt nieuwsbericht voor zijn hoofd, en las de inhoud daarvan later tijdens de montage pas in.

Alleen aan het geluidsniveau van zijn stem kon je horen dat dit een trucage was. Maar misschien is ook dat opzet. Je moet als kijker wel kunnen deduceren dat er iets niet klopt, zoals het uitzenden van een opname die nog plaats moet vinden.

Lees ook: Arjen Lubach ís wat hij maakt

Als je met de Lubach-blik naar de gebeurtenissen van het weekend kijkt, dan vallen heel andere dingen op. Zo bleef ik onevenredig lang hangen aan het door premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte in WNL op Zondag uitgesproken voornemen om „een groot bord eten weg te werken” in gezelschap van zijn Turkse collega Yildirim. Is dat een Haagse uitdrukking of bedoelt Rutte dat het een maaltijd moet zijn die niet te snel verloopt? Dan zou ik toch eerder kiezen voor meer gangen dan voor een groot bord. Of is het expres de bedoeling dat wij ons realiseren dat de Nederlandse identiteit de voorkeur geeft aan grote porties, terwijl de Turken misschien eerder geneigd zijn om belang te hechten aan de kwaliteit van het eten?

Het koketteren met die nationale identiteit werd door Lubach ook vernietigend aan de kaak gesteld, in de vorm van een reeks tegeltjeswijsheden over open deuren in de campagne: „Wees geen paria, voer niet in de sharia!”

Het misverstand tussen twee soorten machismo, die van Kaninefaten en Ottomanen, werd treffend samengevat in Nieuwsuur door Lily Sprangers van het Turkije Instituut: „Nederland heeft zich laten manoeuvreren in een fuik, waar het niet meer uit kon zwemmen.”

De live-verslaggeving door NOS en RTL van de belegering van het Turkse consulaat in Rotterdam had van mij niet uitgebreider hoeven zijn, ik begreep al snel het principe. Anders waren de verslaggevers van dienst toch maar weggedommeld, zoals Gerri Eickhof, met een ingemonteerde plopkap van Zondag met Lubach, zogenaamd op de uitslagenavond van de VVD van komende woensdag.

Onze programmawijzer geeft een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.
    • Hans Beerekamp