Turkije dreigt met strenge vergelding na uitzetten minister

Nederland noemde het bezoek van minister Kaya van Familiezaken “onverantwoord”. Afgelopen nacht ontstonden rellen bij het Turkse consulaat in Rotterdam.

Foto Bas Czwerwisnki/ANP

De diplomatieke ruzie tussen Nederland en Turkije is zaterdagnacht en zondagochtend verder geëscaleerd nadat de Turkse minister van Familiezaken werd aangehouden en terug naar Duitsland werd uitgezet. De Nederlandse regering noemde het bezoek van minister Kaya aan Rotterdam onomwonden “onverantwoord” en de Turkse verbale agressie “onacceptabel”, Turkije dreigt bij monde van premier Binali Yildirim met de “strengst mogelijke maatregelen”.

In de verklaring zegt Nederland dat het herhaaldelijk heeft geprobeerd om een oplossing te zoeken met Turkije, maar dat dit onmogelijk bleek.

“In het onderlinge contact met Turkije heeft Nederland vandaag bij herhaling duidelijk gemaakt dat de openbare orde en veiligheid in ons land niet in het geding mogen komen. Overleg over een bijeenkomst met een kleinschalig en besloten karakter in een Turks consulaat of ambassade werd onmogelijk gemaakt door de publieke dreiging met sancties.”

In een geschreven verklaring heeft de Turkse premier Binali Yildirim zondagochtend gezegd dat er “de strengst mogelijke vergeldingsmaatregelen” getroffen zullen worden vanwege “de onacceptabele behandeling van Turkije en ministers die diplomatieke immuniteit genieten”. Hij legde een verband met de Nederlandse beslissing en de verkiezingen op 15 maart.

Verder verweet hij Nederland, dat het bij “elke gelegenheid” heeft over “democratie, vrijheid van meningsuiting en mensenrechten”, te hebben “gefaald”. Turkse Nederlanders riep hij op kalm te blijven. Door bij het referendum op 16 april te stemmen zouden zij volgens hem het beste reageren en antwoord geven op de “fascistische praktijken” in Nederland.

Aboutaleb: we zijn misleid

Eerder op de avond was Kaya vanuit Duitsland met de auto vertrokken om naar het Turkse consulaat in Rotterdam te rijden. Dit terwijl Nederland zaterdagochtend de landingsrechten van het vliegtuig van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu in had getrokken. Cavusoglu zou naar Rotterdam komen om ja-stemmen te winnen voor een referendum dat Erdogan meer macht geeft.

Lees ook ons liveblog van afgelopen nacht terug

In reactie op Kaya’s komst kondigde de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb in de omgeving van het Turkse consulaat aan de Westblaak een noodbevel af. De politie belette de consul naar buiten te gaan en Kaya werd met haar auto tegengehouden bij het consulaat.

Toen ze weigerde uit te stappen, werd haar auto weggesleept, waarop ze alsnog uitstapte. Daarop werd ze in een andere auto gezet en met haar beveiligers door de politie geëscorteerd terug naar Duitsland.

Twitter avatar JeroenStans Jeroen Stans Minister zit hoogstwaarschijnlijk in deze escorte. Vijf wagens en DSI. #Rotterdam #turkijerel @BNR https://t.co/fpxVpic3id

Tijdens een korte persconferentie midden in de nacht zei burgemeester Aboutaleb dat Kaya Nederland uitgezet is omdat ze als ongewenste vreemdeling werd gezien in ons land. Volgens de burgemeester heeft de consul op schandalige wijze gelogen over wat de bedoeling was.

Twitter avatar AMKouwenhoven Andreas Kouwenhoven Turkse liederen voor het consulaat #turkijerel https://t.co/xYZN4YRMpZ

Ondertussen hadden zich bij het consulaat zeker vijfhonderd man verzameld om te demonstreren. Omdat het op verschillende plekken dreigde te leiden tot rellen, voerde de ME charges uit rond het consulaat en gebruikte een waterkanon bij het Churchillplein. Mensen begonnen met stoeptegels te gooien. Enkele mensen raakten gewond, het is nog niet duidelijk hoeveel. Rond een uur of 03.00 uur begon het rustiger te worden.

De diplomatieke ruzie heeft er toe geleid dat de Nederlandse ambassadeur in Ankara voorlopig niet meer welkom is en Turkije heeft ook het Nederlandse consulaat in Istanbul gesloten. Deze beslissingen zouden zijn genomen omwille van de veiligheid. Nederland heeft gezegd dat het “nog steeds voorstander” is van overleg.

    • Anouk Eigenraam
    • Joram Bolle