Houterige Buma is held in campagne aan het worden

CDA krijgt vleugels

Ineens werkt Buma’s combinatie van degelijkheid, moralisme en zelfspot.

Wat wáren ze er blij mee: een breed glimlachende Sybrand van Haersma Buma die op tv werd toegezongen door Paul de Leeuw. „Laat hem zijn gang maar gaan”, galmde de presentator, vrij naar Ramses Shaffy. „Hij heeft het altijd zo gedaan.” Het filmpje werd heel veel gedeeld door CDA’ers op sociale media.

In de campagne van het CDA lijkt alles op z’n plaats te vallen. Vier dagen voor de verkiezingen is de partij samen met VVD, PVV en D66 in de race om de grootste te worden. Premier Buma? Het is niet ondenkbaar. Welke CDA’er had dat durven dromen na 2012, toen de partij onder Buma’s leiding zakte naar een historisch dieptepunt van dertien zetels.

De wat houterige Buma is de onwaarschijnlijke held van de campagne aan het worden. Ineens werkt zijn combinatie van degelijkheid, moralisme en droge zelfspot. Zijn voorstellen (maatschappelijke dienstplicht) en proefballonnetjes (het Wilhelmus op school) spelen een rol in de campagne.

Het is te danken, zeggen CDA’ers, aan de koersvastheid van de partij in de oppositie. Buma deed niet mee aan de vele akkoorden tussen kabinet en oppositie en maakte telkens zijn eigen afweging. „Dat Buma niet meedeed, voelde in de partij wat ongemakkelijk”, zegt Ger Koopmans, CDA-gedeputeerde in Limburg. „Maar ik denk dat mensen die onafhankelijke houding nu ook zien als een vorm van leiderschap.”

Wat ook helpt, is dat het CDA-programma goed lijkt aan te sluiten bij de behoeftes van de kiezer na Rutte II: meer zekerheid op de arbeidsmarkt en in de zorg, een harde, rechtse koers als het gaat om integratie en immigratie. En dan zijn er natuurlijk de normen en waarden die het CDA als conservatieve partij weer zonder aarzelen inzet.

Toch heeft Buma zijn comfortabele positie net zo goed te danken aan de fouten van de anderen. Doordat Rutte en Wilders ontbraken in het eerste RTL-debat, kon hij zich manifesteren als het ‘fatsoenlijke’ alternatief op rechts. Harde teksten over de dreiging van de radicale islam en Nederland dat „bozer, banger en onzekerder dan ooit” is, schuwde hij niet

Regionale kopstukken

Buma is weinig op straat, hij doet vrijwel alleen maar optredens in de media. De CDA-campagne leunt sterk op kandidaten in de provincie. Regionale kopstukken als Pieter Omtzigt (Overijssel) en Harry van der Molen (Friesland) trekken onvermoeibaar van het ene debat naar het andere. Het is het platteland dat de CDA de zege moet bezorgen.

Is dat voldoende? Let op, zeggen ze in de partij: onze aanhang gaat áltijd naar de stembus. Ze wijzen ook op iets anders: PVV-kiezers die uit teleurstelling over Wilders’ afwezigheid bij debatten een stem overwegen op het CDA. Opiniepeilers zien daar alleen amper bewijs voor.

Een constante in de CDA-campagne is het voorspellen van het eigen succes. Al weken roept Buma dat hij de volgende premier gaat worden, al blijft hij in de Peilingwijzer achter bij VVD en PVV. Het idee: als je maar vaak genoeg zegt dat je de grootste wordt, dan gebeurt dat ook. Maar ook als Buma na 15 maart geen premier wordt, zit hij er vermoedelijk warmpjes bij: voor bijna iedere coalitie is het CDA straks onontbeerlijk.

    • Thijs Niemantsverdriet