Erdogan noemt Nederland ‘overblijfsel van nazisme’

Premier Mark Rutte zegt in een reactie dat Erdogans uitspraak “veel te ver gaat”.

Foto Ozan Kose / AFP

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan vindt Nederland “fascistisch” en een “overblijfsel van het nazisme”. Dat zei Erdogan zaterdagmiddag terwijl hij in Istanbul een grote menigte toesprak. De president reageert op de Nederlandse beslissing de vlucht van zijn minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu geen landingsrechten te geven.

Cavusoglu zou naar Rotterdam komen om ja-stemmen te winnen voor een Turks referendum dat de grondwet moet veranderen, zodat Erdogan meer macht krijgt. De minister had te horen gekregen dat Nederland liever wilde dat hij weg bleef, maar wijzigde zijn plannen desondanks niet. Hij dreigde met zware sancties als Nederland hem de toegang zou ontzeggen. Daarop besloot het kabinet de landingsrechten van Cavusoglu’s toestel in te trekken.

Erdogan toonde in zijn toespraak zijn woede over het besluit van de Nederlandse regering:

“Zij weten niet wat politiek en internationale diplomatie inhouden. Ze zijn zo angstig en lafhartig.”

Verder zei Erdogan dat Nederland consequenties tegemoet kon zien. “Voer de druk op hoe je maar wilt, het zal allemaal gevolgen hebben”, aldus de president. “Laat maar eens zien hoe jullie vliegtuigen voortaan in Turkije landen.” Erdogan maakte duidelijk dat het hem niet om burgerluchtvaart ging.

Rutte

Premier Mark Rutte (VVD) zei zaterdagmiddag dat Nederland zich niet laat chanteren door de Turken. “Ik begrijp dat ze boos zijn, maar dit gaat veel te ver”, zei Rutte over de uitspraken van Erdogan. Op NPO Radio 2 stelde ook vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) dat Nederland zich niet onder druk mag laten zetten.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken (PvdA) herhaalde bij de NOS nog eens waarom het kabinet heeft besloten Cavusoglu te weren.

“Terwijl de gesprekken nog liepen en we dachten dat we er misschien nog uit konden komen gingen ze vervolgens dreigen met politieke en economische sancties. Nederland laat zich niet onder druk zetten. De combinatie van factoren is niet te goeder trouw, en dus hebben we de landingsrechten ingetrokken.”

Kenmerkend voor Turkije

NRC politiek redacteur Mark Kranenburg noemt de reactie van Erdogan op het Nederlandse besluit om de Turkse minister van Buitenlandse Zaken geen landingsrechten te verlenen “scherp”:

“Dit is echt Erdogan: scherp van de tong en hard. Vorige week sprak hij ook zo tegenover Duitsland toen zij de Turkse minister van Justitie verboden om campagne te voeren voor het referendum. De felle manier van communiceren past bij het karakter van de Turken. Ze gaan tot het gaatje, om later weer gas terug te nemen.”

Nederland is volgens Kranenburg wel gewend aan de manier van onderhandelen met de Turken:

“Toen Nederland in 2004 voorzitter was van de Europese Unie ging het erover of Turkije lid moest worden van de Europese Unie. De onderhandelingen waren toen ook fel, maar uiteindelijk wordt de soep niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend.”

Wat deze rel een extra dynamiek geeft zijn de verkiezingen in Nederland op 15 maart. Volgens Kranenburg voelt Rutte de hete adem van Wilders in de nek: “Rutte moet scherp reageren en een sterk leiderschap tonen.”

Politieke overeenstemming

Politiek leiders schaarden zich zaterdagmiddag achter het kabinetsbesluit de landingsrechten van de Turkse minister in te trekken. Jesse Klaver (GroenLinks), Emile Roemer (SP) en Sybrand Buma (CDA) zaten bij het programma Kamerbreed op NPO Radio 1. Klaver vond Turkije onbeschoft, Roemer zei dat de orde en veiligheid voorop moesten staan en volgens Buma “kon Nederland niet zo met zich laten sollen”.

ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers noemde het “goed dat het kabinet alles doet om Turkse politici tegen te houden die naar Nederland willen komen om de Turkse rechtsstaat af te breken.” Alexander Pechtold (D66) en Geert Wilders (PVV) lieten intussen op Twitter van zich horen.

Twitter avatar APechtold Alexander Pechtold Erdogan noemt Nederland nazistisch en fascistisch. Intimideert Turkse Nederlanders. Laten we hem een les échte democratie geven!
Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Erdogan: “Nederland nazi-overblijfselen en fascisten”. Nederlandse ambassadeur Turkije terugroepen en Turkse ambassadeur hier nu uitwijzen!
    • Maarten Back
    • Vincent Sondermeijer