Opinie

    • Rosanne Hertzberger

Buma wint het van Rutte

Ik schrijf dit vijf dagen voor de verkiezingen en ik moet tot mijn schaamte bekennen dat ik zweef. Sterker nog, ik denk dat ik dit keer mijn besluit zo lang mogelijk ga uitstellen. Misschien zelfs totdat ik fysiek in het stemlokaal aanwezig ben, tot het moment dat mijn potlood het papier raakt.

Ik twijfel tussen Mark Rutte en Sybrand Buma. De VVD is altijd mijn partij geweest. Het is mijn diepste overtuiging dat niemand van knuffelen beter wordt, dat de overheid zo klein mogelijk moet zijn, dat er verschillen mogen zijn in inkomen en bezit, dat veiligheid de belangrijkste overheidstaak is. Etcetera, etcetera.

Rutte is een uitstekend premier geweest. Het kijkje achter de schermen van dit kabinet, dat in december in deze krant te lezen was, laat een team zien waarin iedereen de opdracht had om over zijn eigen schaduw heen te springen, waarin ego’s opzij moesten worden gezet. Rutte was een voorzitter die met regelmaat zijn eigen voorkeuren inslikte om oplossingen te zoeken, die zijn voorzittershamer zelden gebruikte. Dit kabinet was het eerste in achttien jaar dat niet struikelde en een ambitieus breed gedragen hervormingsprogramma uitvoerde. Daarom zou ik VVD willen stemmen.

De verkiezingsslogan ‘normaal doen’ was mij – in tegenstelling tot vele anderen – geen doorn in het oog. Ik vond het sterk. In de VS en in Engeland hunkeren ze inmiddels naar een beetje normaal doen. Amerikaanse schrijvers, activisten en oppositieleiders hameren continue op diezelfde vier woorden bij elke nieuwe blunder van hun president. This.Is.Not.Normal. Iedereen heeft wel één moment, één opmerking, één stuk beleid, één gebroken belofte, die in je hoofd blijft steken en uiteindelijk de doorslag geeft bij een keuze. Bij mij is er ook één specifieke kwestie die mij parten speelt: hulp bij zelfdoding. Heus, ik vind dat je doodzieke mensen uit hun lijden mag verlossen. Maar die glijdende schaal die bij euthanasiewetgeving altijd dreigde, wordt nu werkelijkheid. Nu zijn er plannen om zelfmoord te faciliteren, zowel praktisch als juridisch. Ik ben daar faliekant tegen. Er is grof geweld voor nodig om een gezond lichaam te doden. Ik wil niet dat artsen en apotheken mensen daarmee gaan helpen. Ik vind dat sterven moeilijk moet blijven. Aan alles kun je zien dat dit voor de VVD straks wisselgeld is. Het is de belangrijkste reden van mijn zweven.

Het CDA is een aantrekkelijk alternatief. Ze zijn iets groener, iets barmhartiger, iets principiëler dan de VVD. Buma is oersaai, zoals politici moeten zijn, de overtreffende trap van ‘normaal doen’. Ik hoor hem, duidelijker dan Rutte, spreken over de problemen van klimaatverandering. Achter de schermen zijn ze Eurofiel en ook dat bevalt me. En ach, dat Wilhelmus zingen, die maatschappelijke dienstplicht, daar gaat niemand dood aan. Buma wint het op punten van Rutte.

Toch twijfel ik. De afgelopen maanden is het ondenkbare net iets te vaak realiteit geworden. Er is nog steeds een aanzienlijke kans dat Wilders 15 maart de grootste wordt in Nederland. Ik kan me precies inbeelden hoe ik me dan zou voelen. De schaamte, de teleurstelling. Hoe gaan we dat onszelf uitleggen? In dat aangeharkte, gemoedelijke land van ons, waar het geld tegen de randen klotst, met de gelukkigste kinderen ter wereld, hoe kunnen we daar een haatzaaiende malloot laten winnen?

Weet u hoe? Door de anti-populistische stem té dun uit te smeren. De kandidatenlijst is dit jaar 1 meter breed met tientallen pasteltinten. Het is uitermate verleidelijk om in deze hyperindividualistische tijdperk al je eigen stokpaardjes te laten meespelen en precies dat kussentje te kiezen dat het beste bij de bank past. De kans dat Wilders daarvan profiteert en de koning der dwergen wordt is levensgroot. Als 50.000 stemmers in Michigan, Pennsylvania en Wisconsin niet op Jill Stein maar op Hillary hadden gestemd, had niemand daar nu dagelijks „Doe normaal!” naar hun beeldschermen hoeven roepen. Niet alleen de VVD heeft baat bij een tweestrijd. Ook Nederland heeft daar baat bij als daarmee een overwinning van de PVV voorkomen kan worden.

Ik overweeg dus om strategisch te stemmen. Dat is schimmige business, je moet afgaan op speculatieve peilingen en achteraf kan blijken dat het nergens voor nodig was. Maar soms moet je als kiezer precies dat doen wat we ook van politici vragen: over je eigen schaduw springen en verantwoordelijkheid nemen. Je stokpaardjes terzijde leggen, jezelf bij de kladden grijpen en dwingen tot pijnlijke keuzes. Ik wacht het nog even af. Als de dalende trend van de PVV doorzet, stem ik op Buma. Zo niet, dan moet ik mijn ego maar even aan de kant parkeren, en Rutte stemmen. Zo’n ramp is dat ook weer niet.

    • Rosanne Hertzberger