Testosteronpleisters voor Sky? Nee hoor, die waren gewoon verkeerd bezorgd

Wielrennen

Verdenkingen rond de Britse ploeg van Wiggins en Froome worden steeds sterker. Hoe zit dat met attesten, ontstekingsremmers en testosteronpleisters? „Spijtig dat het verleden ons blijft achtervolgen.”

Dave Brailsford (l) en Bradley Wiggins (r). Foto Scott Mitchell/Getty Images

Terwijl de verdachtmakingen aan het adres van de belangrijkste ploeg van het wielerpeloton met de dag groteskere vormen aannemen, voert de waan van de dag de renners van Team Sky langs de Tyrreense Zee en door de heuvels van Toscane. Ze rijden er tot en met woensdag de Tirreno-Adriatico, een belangrijke meerdaagse rittenkoers ter voorbereiding op de Giro, dit jaar toe aan de honderdste editie. Hier wordt de basis gelegd voor wat een legendarische Ronde van Italië belooft te worden.

Maar de renners van Team Sky bevinden zich in een rollercoaster waar voorlopig geen einde aan lijkt te komen. In Engeland volgen de berichten over vermeend dopinggebruik elkaar in rap tempo op. De Russische hackers van Fancy Bears onthulden in september dat oud-Tourwinnaars Bradley Wiggins en Chris Froome een doktersattest hadden om verboden middelen te gebruiken, telkens voorafgaand aan een belangrijke wedstrijd. Er was een verdacht pakketje voor Wiggins in de Dauphiné van 2011. Het Britse antidopingbureau UKAD ontdekte grote hoeveelheden van de verboden ontstekingsremmer triamcinolon op het kantoor van Team Sky. En hoe zit het met de bestelling van testosteronpleisters door de Britse wielerbond?

Hier aan de Tyrreense kustlijn van Lido di Camaiore geen antwoorden. Men wil zich bij de ploegentijdrit van woensdag focussen op de race die komen gaat, er wordt niet over andere ploegen gesproken, zoals de persman van team BMC zegt. Eenieder die de woorden ‘Brailsford’ of ‘Sky’ hoort, doet twee stappen achteruit.

Afgesloten van de buitenwereld

Jan Boven, ploegleider van Lotto-Jumbo, zegt Brailsford niet eens te kennen ondanks zijn achtjarige aanwezigheid in het peloton. Het geeft aan hoe gesloten Team Sky zich door het peloton beweegt. Zie het ‘Fort Sky’ woensdagmiddag, vlak voor de start van de ploegentijdrit in de Tirreno, in het kustplaatsje Lido di Camaiore. Twee grote bussen staan tegenover elkaar opgesteld, dranghekken sluiten de renners af van de buitenwereld. Terwijl je bij een ploeg als Quick-Step de zweetparels op de kale schedel van Tom Boonen zowat kan opvangen als hij zich op een hometrainer warm trapt.

„Je mag me vragen stellen over Bauke Mollema of ons team, maar ik praat niet over Sky. Ja, of je moet het over de sterrenhemel boven mijn huis willen hebben”, zegt Ivan Basso, zelf tot 2008 geschorst voor vermeend dopinggebruik en nu ploegleider bij Trek. Bij de teambus lacht hij cynisch zijn tanden bloot, en loopt dan weg nog voor hij een vervolgvraag zou kunnen beantwoorden. Over doping wordt nog altijd niet gesproken, ook niet in wat sinds de schandalen met Lance Armstrong ‘het nieuwe wielrennen’ is gaan heten. Tom Southam, de Britse nieuwe ploegleider van Cannondale-Drapac, schudt zijn hoofd als een persmedewerker van de ploeg hem vraagt of hij iets wil zeggen over een zaak die al ettert sinds het Russische hackerscollectief Fancy Bears in september vorig jaar medische attesten uit de database van wereldantidopingagentschap WADA openbaarde.

Bij Wiggins ging het om met toestemming gebruikte injecties tegen astma en een pollenallergie – van 2008 tot 2013 – en bij Froome om een tweetal injecties tegen ontstekingen in 2013 en 2014. Sky handelde daarbij overigens gewoon volgens de regels – de internationale wielerbond keurde de attesten goed. Het opmerkelijke was alleen wel dat Wiggins in zijn autobiografie heeft staan dat hij tijdens zijn carrière nooit één naald aanraakte. Dat verhaal stelde hij later bij naar ‘geen prestatiebevorderende injecties’.

Na de actie van Fancy Bears ruikt de Britse pers bloed. Nog geen twee weken later publiceert de Daily Mail een artikel waarin wordt gesuggereerd dat Team Sky tijdens het Criterium du Dauphiné van 2011 een ‘verdacht medisch pakketje’ ontving, bestemd voor Bradley Wiggins. Die ontdekking leidt ertoe dat Sir David Brailsford wordt gehoord door een parlementaire commissie, omdat hij naast teambaas van Sky van 1997 tot 2014 ook performance director van British Cycling was, de Britse evenknie van de Nederlandse KNWU.

Middel tegen vastzittend slijm

In de bankjes van de Thatcher Room in het Lagerhuis bezweert Brailsford in december nog dat er niets aan de hand is. Sky? „Clean as a whistle”, betoogt hij in stemmig driedelig donkerblauw. Wel geeft hij toe dat er in het pakketje bestemd voor Wiggins in 2011 fluimicil zat, een medicijn dat helpt vastzittend slijm op te lossen, en dat corticosteroïden bevat, ontstekingsremmers die onder bepaalde omstandigheden prestatiebevorderend werken. Het middel staat nog niet op de dopinglijst, hoewel WADA een volledig verbod overweegt.

Begin deze maand verhevigt de druk op Team Sky en Brailsford als tijdens de parlementaire verhoren in Engeland blijkt dat Simon Cope, een medewerker van Team Sky die het pakketje in 2011 afleverde, geen idee had wat de inhoud ervan was en dat hij alleen wist dat hij het moest afleveren bij dokter Freeman, de ploegarts van Sky. Freeman heeft te kennen gegeven geen database te kunnen overleggen, omdat zijn archief verloren zou zijn gegaan toen zijn laptop in 2014 werd gestolen tijdens een vakantie in Griekenland.

De rol van Freeman, niet alleen dokter bij Sky maar ook in dienst van British Cycling, wordt deze week met de dag kwalijker als the Sunday Times met meer onthullingen komt: Freeman zou in 2011 testosteronpleisters hebben laten bezorgen. De krant baseert zich op de gesprekken die de parlementaire commissie had met Steve Peters, het voormalig hoofd van de medische afdeling van British Cycling. Testosteron is te allen tijde verboden in de competitieve sport. Volgens Peters zou het om ‘een foutieve levering’ zijn gegaan, veroorzaakt door een ‘administratieve fout’. Het pakketje zou zijn teruggestuurd nadat het was bezorgd op de wielerbaan van Manchester.

Tijdens dezelfde verhoren werd ook bekend dat Freeman een bestelling van zeventig ampullen deed van het medicijn dat Wiggins gebruikte in aanloop naar de Tour van 2011, 2012 en de Giro van 2013 – de werkzame stof is triamcinolon. Veel te veel voor één renner, concludeerde Nicole Sapstead, voorzitter van het Britse antidopingorgaan UKAD. Freeman gaf daarop aan dat de ontstekingsremmers werden ingezet om de staf van Sky te behandelen. Brailsford liet bijvoorbeeld weten zelf een injectie te hebben gebruikt tegen een ontsteking aan zijn knie, in 2008.

Ook Walsh zet vraagtekens

Onderzoeksjournalist David Walsh, die eerder onthullingen deed over het dopegebruik van Lance Armstrong, mocht in 2012 ‘embedded’ mee met team Sky en schreef een zeer positief boek – Inside Team Sky. Maar ook hij zet nu vraagtekens bij Brailsford. Op Twitter schreef hij: ‘Volgens Sapstead bestelde British Cycling/Team Sky doses Triamcinolone/Kenalog. Een paar maanden geleden zei Brailsford nog dat hij niet wist wat Kenalog was’.

De aanklachten blijven komen. De Daily Mail publiceerde woensdag een bericht over het gebruik van viagra bij Team Sky. Op aanraden van teamartsen zouden renners het medicijn tegen impotentie hebben getest op prestatiebevorderde effecten tijdens een hoogtestage. In de Tour de France van 2015 raakte Sky al eens in opspraak toen bekend werd dat sommige renners een ketonendrank zouden gebruiken om extra snel af te vallen. Niets van waar, verzekerde Brailsford. „Ik ken het niet en weet zeker dat het bij Team Sky niet wordt gebruikt”, sprak ook Froome. Maar de argwaan jegens het braafste jongetje van de klas was aangewakkerd.

Het is de vraag of Brailsford kan aanblijven als baas van Sky. Donderdag liet Chris Froome vanuit een trainingsstage in Zuid-Afrika weten geen document te ondertekenen waarmee hij zijn steun aan Brailsford zou betuigen. Brailsford zelf was vrijdag gewoon aanwezig bij de start van de derde etappe van de Tirreno-Adriatico. Tegen Cyclingnews.com zei hij niet van plan te zijn ontslag te nemen. „Mijn gedachten zijn bij wat goed is voor het team. We zijn hier om zoveel mogelijk te winnen, op de correcte manier. Dat is mijn grootste belang. Ik vind het vooral spijtig dat het verleden ons blijft achtervolgen. De huidige renners worden telkens geconfronteerd met een zaak waar ze niets mee te maken hebben.”

Geraint Thomas, een van de renners die wél faliekant achter Brailsford blijft staan, won donderdag de tweede etappe van de Tirreno. Op de aansluitende persconferentie gaf hij aan dat de dopingaffaire rond zijn team een zaak is voor het management. „Ik zit in mijn eigen bubble.”

    • Maarten Scholten
    • Dennis Meinema