Fabeltjeskrant-producent Thijs Chanowski (86) kon naar hartelust experimenteren

Thijs Chanowski 1930-2017

Tv-regisseur en producent van onder meer Thijs Chanowski wist artisticiteit en technische innovatie te combineren.

Producent Thijs Chanowski (links) en schrijver Leen Valkenier met hun creatie uit De Fabeltjeskrant: meneer de Uil.

Thijs Chanowski was in menig opzicht een pionier: als tv-regisseur, als producent van de populaire poppenserie De Fabeltjeskrant en als wegbereider voor interactieve systemen op nieuwe informatiedragers als beeldplaat en cd-rom. In de jaren negentig leidde hij zijn eigen adviesbedrijf CAT, dat veel voor Philips werkte. En in 1995 werd hij benoemd tot hoogleraar multimedia-interactie aan de Universiteit van Amsterdam.

Hij stierf dinsdag, 86 jaar oud.

Chanowski behoorde tot de eerste generatie van programmamakers voor wie de televisie een medium was waarin naar hartelust kon worden geëxperimenteerd met artisticiteit en techniek. Hij debuteerde in 1958 bij de AVRO als regisseur van amusementsprogramma’s. Maar al na enkele jaren begon hij voor zichzelf.

De Fabeltjeskrant

Met de serie De Fabeltjeskrant, naar een idee van schrijver Leen Valkenier, nam Chanowski in 1968 een groot financieel risico. Zo’n dagelijks programmaatje van vijf minuten betekende dagelijkse arbeid voor een grote ploeg medewerkers. Maar toen de moralistische verhaaltjes van Meneer de Uil in het Grote Dierenbos een groot publiek van alle leeftijden gingen trekken, werden ze de kurk waarop het bedrijf jarenlang dreef. Mede dankzij het voor Nederland nog nieuwe verschijnsel van merchandising.

Als regisseur en producent was Chanowski ook de man die het cameraschuwe acteurscollectief Werkteater wist over te halen tot het maken van twee bioscoopfilms: Toestanden (1976) en Camping (1978). Na het verlies van de camera-angst kreeg de Nederlandse filmindustrie er opeens een nieuwe groep filmacteurs bij.

De films Toestanden en Camping zijn op de website van collectief Werkteater te bekijken.

Nadat Chanowski zich al in 1971 enthousiast had getoond over de vinding van de videorecorder, trokken de nieuwe technieken steeds meer zijn aandacht. Met de experimentele programma’s die hij voor de interactieve laserdisc ontwikkelde, liep hij ver voor de meeste anderen uit. Zo bleef hij als baanbrekend media-initiator trouw aan het samengaan van artisticiteit en techniek dat ook in zijn regisseurstijd al zijn grote drijfveer was.

    • Henk van Gelder