Opinie

    • Joyce Roodnat

Van ratten en paarden en kunst

In het Rijksmuseum Twenthe kom ik voor de tentoonstelling In het hart van de Renaissance – en inderdaad, de berichten kloppen. Fantastisch. Alleen al dat portret van de knoestige 16de-eeuwse schoonheid Isotta Brembati. Wat een dreigende broeierigheid, met die struisveren waaier over haar dij en dat geprepareerde kopje van haar nerts in haar hals. Of dat doek van Lorenzo Lotto: de pasgeboren Jezus strekt zijn handjes uit naar de snuit van een schaapje. Lam met Lam. Zacht met zacht. Slacht met slacht. Levende doden. Het is niet anders.

Halverwege wordt de Renaissance doorkruist door een heel andere expositie, die me in het werk stort van de hedendaagse Rotterdamse kunstenaar Silvia B. Kraakheldere zombies zie ik, vaak vergezeld door knaagdieren. Zo zijn er twee ballerinaatjes à la Degas met ratten op het hoofd en achter de rug. Les petits rats, zo noemen ze de jongste garde danseresjes bij de Parijse Opéra, maar dat zal toeval zijn. Mens en dier verstrengeld en ook nog zo mooi – het wekt onbehagen. De wezens van Silvia B. verhelderen baby Jezus met het schaapje, Isotta met struis en nerts en al die andere dieren in de renaissance-schilderijen. Doe weg de grens tussen mens en dier en je hapt in de appel van de boom der kennis.

Mensen zijn paarden, breken ze een been dan maak je ze af. They shoot horses, don’t they? heet de vergeten filmklassieker uit 1969. De Depressie van de jaren 30. Berooide paren hopen geld te winnen via een marathondanswedstrijd, het publiek siddert van genot bij hun uitputtingsslag. Je komt niets van de paren te weten, hun ontluistering is hun identiteit, dit dansfeest is hun wereld. Theatermaker Guy Weizman maakt er een dansvoorstelling van: Carrousel. Ik wil het graag goed vinden, dit is zo’n goed idee. Maar zo grimmig als de film durft de voorstelling Carrousel bij lange na niet te zijn. De ontluistering van de paren wordt vermeden via verklarende monologen, ook nog zwaar poëtisch. Minstens zo jammer is dat hier de master of ceremonies is gereduceerd tot een doorsnee gemene kwast. Maar zo’n MC is de duivel, daar gaat het om. Zie Cabaret, die andere filmklassieker rond een dansvloer. Ook in de jaren 30, maar in Berlijn. Joel Grey is de MC, charmant en gevaarlijk. Hij joelt: „Life is disappointing? Forget it! In here… life is beautiful!” Daar gaat het om. De duivel verleidt je! Je zit in de hel! Ontsnap!

Ik ontsnap naar de Amsterdamse benefiettentoonstelling Nasty Women. Kunstenaars bieden à l’improviste hun werk aan. Voor vrouwen in nood, tegen dat hemeltergende decreet waarmee president Trump alle hulp aan vrouwen in de derde wereld schrapte. Het loopt er storm. Life is beautiful.

    • Joyce Roodnat