Schaamte en gevaar

Hoe langer je in een stad woont, hoe meer plekken een extra betekenis krijgen. Meestal komt dat doordat je er iets bijzonders hebt meegemaakt, maar slecht nieuws kan er ook wat van. Moorden, aanrijdingen, incidenten: steeds als je er langs komt, denk je er even aan. Wat dat laatste betreft, kreeg het Oosterpark er een streepje bij door de moord op Jan Majdanski. Ik kende deze 33-jarige Pool niet, en evenmin wist ik dat de plek in het Oosterpark waar hij werd neergestoken een homo-ontmoetingsplek was.

De tragedie vond plaats op vrijdagavond 3 maart, een avond die kouder was dan nu ik er loop, een week later. Mensen zijn er bijna niet. Omwonenden komen hier nauwelijks na zonsondergang, de reputatie van het Oosterpark is al jaren niet best. In het hartje van het park vervagen de verkeersgeluiden tot een soort zeegeruis. Een fietser haast zich met gebogen rug over het rechte gedeelte van de ’s-Gravesandestraat naar de Linnaeusstraat, alsof hij bang is te worden aangesproken.

Door de bomen schemert het blauw van de letters ‘olvg’ aan de muur van het ziekenhuis waar Jan Majdanski aan zijn verwondingen overleed. De artsen dichtbij en machteloos: ook dat blijft je bij als je dat eenmaal weet. Majdanski woonde in Rotterdam maar kwam vaak in Amsterdam voor vriendenbezoek, meldt de politie. En om hier aan zijn gerief te komen, vermoed ik als ik de paden en struiken bezie waar de arme gestoken werd en neerviel.

Op websites voor cruisende homo’s wordt deze plek, waar ik opschrik van een eend die te water gaat, aangeprezen als extra donker: voor de liefhebbers van het mysterieuze. ‘Crowd: Locals and Turkish and Moroccan immigrants. You can find here everything you want. At east side of the lake.’

Het exotische is hier aan de oostzijde van de vijver inderdaad vlakbij. Oosterparkbuurt, Transvaalbuurt en Indische buurt zijn een voorraadschuur van ‘Arab guys from the eastern suburbs’. Wrede ironie: Marokkaanse jongemannen vormen volgens politieonderzoek de grootste bedreiging voor homo’s. Lijkt me knap verwarrend – de ene Marokkaan komt zich aanbieden, de andere komt je in elkaar slaan, of erger.

Het motief van de dader is nog onbekend. Potenrammer of roofmoordenaar: alles is denkbaar. De mannen die elkaar hier bekijken en betasten in het duister zijn kwetsbaar: de kans op aangifte is klein, ook getuigen willen niet bekend hebben dat ze hier komen. Velen zijn niet openlijk homoseksueel, misschien wel getrouwde vaders met kinderen.

Zo beschouwd is dit deel van het Oosterpark een kast waar velen nog in zitten.

Voortaan denk ik aan Jan Majdanski als ik langs het park fiets: aan de schaamte, aan het gevaar voor hen die er opwinding zoeken.

Verderop de scholiere die er in de herfst werd doodgereden. Om de hoek Theo van Gogh die werd vermoord door Mohammed Bouyeri, die door dit gedeelte van het park zijn arrestatie tegemoet liep.

Het Oosterpark is een ongelukkig park. Dit kon er ook nog wel bij.

Auke Kok is schrijver en journalist.

    • Auke Kok