Hoe voorkom je files, overvolle treinen en onbereikbare steden?

Vervoersdebat

Vervoer is geen thema in de verkiezingscampagne. Ten onrechte, zegt de branche, want de politieke urgentie is groot. Dus was er een debat.

Foto Jeroen Jumelet

Zonder ingrijpen slibt Nederland dicht. Economische groei zorgt voor overbelasting van het wegen- en spoornet. Nog meer files, nog vollere treinen, onbereikbare steden, miljarden aan economische schade. Dat is geen spookbeeld voor de lange termijn, maar voor de komende vijf jaar.

Zes Kamerleden mochten donderdag in een levendig debat in de Jaarbeurs vertellen wat hun partijen gaan doen om dat op te lossen. VVD, PvdA, CDA, D66, GroenLinks en SP steunen allemaal een ‘bereikbaarheidsakkoord’, waarin een nieuw kabinet doelen vastlegt en afspraken maakt met maatschappelijke partijen. Vier van de zes partijen – VVD en CDA niet – zijn voorstander van betalen naar gebruik van een auto in plaats van bezit, bijvoorbeeld rekeningrijden.

Het nationale mobilliteitsdebat, met veel vaart geleid door tv-presentator Rens de Jong, was georganiseerd door zeventien vervoersorganisaties. Deze Mobiliteitsalliantie, opgericht in december, omvat zowel ov-bedrijven als de autobranche en goederenvervoerders. Van ANWB tot Fietsersbond, van NS tot BOVAG. Dat ze samen de politiek aanspreken vinden ze zelf ook heel bijzonder.

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.

Slimmer en groener

De alliantie weet hoe Nederland mobiel kan blijven. Een nieuw kabinet moet jaarlijks minstens 1 miljard euro extra investeren in infrastructuur. Met dat geld moet vervoer vooral slimmer en flexibeler worden: efficiënt reizen van deur tot deur, ongeacht het vervoersmiddel. De financiële en juridische schotten tussen trein, bus, auto, en fiets moeten verdwijnen, alle middelen moeten in samenhang worden ingezet. Vervoer moet ook groener worden, met veel ruimte voor innovatie.

Geen van de partijen haalt de gewenste 1 miljard, alleen GroenLinks komt met 900 miljoen in de buurt. Van een harde verkiezingsstrijd tussen de Kamerleden was geen sprake, daar was de sfeer te jolig voor. Stokpaardjes kwamen wel voorbij.

Barbara Visser (VVD) wil meer asfalt en geen verhoging van autolasten. Huib van Essen (GroenLinks) gelooft in emissieloze binnensteden in 2050. Eric Smaling (SP) wil goederenvervoer verplaatsen van de weg naar de binnenvaart. Salima Belhaj (D66) wil snelle fietspaden voor e-bikes voor woon-werkverkeer. Martijn van Helvert (CDA) verwacht veel van elektrisch rijden want dat is „supervet”. Attje Kuiken (PvdA) wil geld voor verbetering van provinciale wegen.

Wiens ambitie haalt het regeerakkoord? Belangrijker: wordt mobiliteit in dat regeerakkoord een belangrijk thema? De lobby van ANWB, NS en de andere vijftien clubs voor 1 miljard per jaar is nog niet klaar.

    • Mark Duursma